Tržište akcija u Republici Srpskoj – Stepen inkluzivnosti

Trgovina akcijama na Banjalučkoj berzi postoji, ali je vrlo niska i odvija se pretežno sa akcijama preduzeća koje se bave proizvodnjom i prometom električne energije i sa akcijama onih preduzeća koja isplaćuju visoku i urednu dividendu (npr. Mtel a.d. Banjaluka).

Čitaj dalje

Poslovno povjerenje i poslovno raspoloženje – Od milog do nedragog

Istraživanje tržišta je aktivnost koju provode  firme da bi saznale kako podesiti  svoje proizvode, njihove cijene i kanale distribucije potrebama svojih postojećih i potencijalnih potrošača.

Čitaj dalje

Vlada Bosne i Hercegovine – Potencijalni prvi zadatak

Uskoro će  biti formiran Savjet ministara BiH ili Vjeće ministara BiH, što je formalni  naziv za bosansku vladu na državnom nivou.

Čitaj dalje

Svjetski novčani poredak – Petrodolar

Nakon Drugog  svjetskog  rata  američki i saudijski vladari su se dogovorili da se cijena nafte obračunava u  američkim dolarima i tim dogovorom je, uz fiksiranje  odnosa cijene zlata u dolarima, kreiran  svjetski novčani poredak baziran na dolaru.

Čitaj dalje

Kriza javnog duga u Srbiji 2009.godine – Naravoučenije

U Mastrihtu 1992.godine dogovoreni su ekonomski uslovi za pristupanje Evropskoj uniji, a od tih uslova jedan se odnosi na javni dug,  a drugi na budžetski deficit.

Čitaj dalje

Prognoza inflacije u 2023 –  Približavanje Bosne i eurozone?

Tokom 2021.godine sve prognoze inflacije u EU i SAD su se zasnivale na pretpostavci, koja je zbog mnogo ponavljanja sa mnogo bitnih radnih mesta, postala ozbiljna tvrdnja, a koja je glasila da je inflacija prolazna ili tranzitorna.

Čitaj dalje

Inflacija u Evropskoj uniji u 2022.godini – Sav Balkan u drugoj ligi

2022.godina je iza nas i vreme je  da sumiramo uspeh ekonomskih politika, ekonomskih unija, valutnih zona i evropskih zemalja u borbi protiv inflacije.

Čitaj dalje

Inflacija u zemljama u kojima je evro zakonsko sredstvo plaćanja – Klimaks?

U romanima svaka priča ima uvod, zaplet, vrhunac,  rasplet i kraj, ili  književnički rečeno  –  kompoziciju.

Čitaj dalje

Način određivanja cene električne energije domaćinstvima u Evropskoj uniji- Trgovačka logika

Velika tema za svakog  malog čoveka u Srbiji i Bosni je cena električne  energije u  2023.godini.

Čitaj dalje

Viškovi likvidnosti fizičkih lica u Bosni i Hercegovini – Prvobitna akumulacija kapitala?

Svi znamo da su retka fizička lica koja nikada nisu uzimala kredit u banci, ali zašto onda ekonomska nauka tvrdi da  stanovnici svakog društva najčešće imaju novčane viškove (suficit)?

Čitaj dalje

Krediti i depoziti stanovnika Bosne i Hercegovine – Odumiranje klasne svijesti

U Bosni, a i u ostalim zemljama druge Jugoslavije,  skoro niko više ne pominje podjelu društva na klase,  osim možda poneki zadrti profesor nauke o društvu (sociolog), ali i  on to čini u strahu da izgovara implicitno zabranjene stvari i  pojmove.

Čitaj dalje

Cena električne energije i ekonomske reforme – Cvrčak i mrav

Promena cena na tržištu električne energije može poslužiti kao jedan od pokazatelja stepena regulacije cena u jednom ekonomskom  sistemu i stepena spremnosti za ekonomske reforme.

Čitaj dalje

Balkanska, bosanska i zapadnjačka monetarna politika – Ima nešto mnogo neobično u državi Bosni?

Balkan u nekim ekonomskim stvarima kopira Zapad, a u nekim  stvarima pokušava biti svoj, drugačiji i nezavisan.

Čitaj dalje

Kamatna stopa na novac koji američke banke drže kod FED-a – Ostajte ovdje

Sjedinjene Američke  Države nisu ovisne  o uvozu energije u mjeri u kojoj je to Evropska unija i zato je  njena  borba  protiv inflacije instrumentima monetarne politike mnogo efiksnija nego evropska.

Čitaj dalje

Uticaj ponude novca na cijene u SAD – Manje novca, manja inflacija

Kako su SAD došle do inflacije od samo 7,1%  (novembar 2022) i očekivanja da će do kraja godine ona biti još niža, u trenutku kada je inflacija u  eurozoni 10%, a u Bosni 17,4% (oktobar 2022)?

Čitaj dalje

Kamatna stopa na srpske i hrvatske obveznice – Hotel Esplanade

I Srbija i Hrvatska imaju visoke javne dugove,  iako se to pored dužničkih šampiona, Španije, Portugala, Italije i Grčke, baš i ne primjećuje.

Čitaj dalje

Kreditni rast u Srbiji – Umjerenost je vrlina

Kada je inflacija niska razlika između nominalne i realne, tj. od inflacije očišćene, vrijednosti jedne ekonomske varijable nije toliko bitna za ekonomsku politiku.

Čitaj dalje

Antiinflaciona politika na Zapadnom Balkanu – Kontraindikacija

Tri balkanske zemlje, Albanija, BiH i Srbija, su na tri načina  “koristile” devizni kurs da utiču na inflaciju, a postignuti rezultati su i različiti i  slični.

Čitaj dalje

Inflacija u Srbija – Korpa

U istorijskim čitankama stoji da je  Sretenjski ustav  iz 1835. godine bio do te mjere  originalan, napredan i liberalan (po uzoru na francuski) da su sve tri velike carevine toga doba  (ruska, austrougarska i otomanska) odmah po njegovom donošenju tražila od  Knjaževine Srbije da ga ukine, a to je naravno  i učinjeno.

Čitaj dalje

Troškovi građevinskog zemljišta i cijena novih stanova – Zacijenjena zemlja?

Neko je jednom negdje zapisao da se svi ratovi vode za zemlju i oko zemlje, a investitori u stanogradnji iako nisu u ratu, ipak su u vječitoj potrazi i borbi za građevinskim zemljištem.

Čitaj dalje

Prodajna cijena i troškovi izgradnje novih stanova – Čardak na nebu

U prethodnoj  objavi  pokazali smo kako su rasle proizvođačke  cijene u stanogradnji Republike Srpske, a u ovom tekstu poredimo  ih  sa cijenama novih stanova.

Čitaj dalje

Indeks proizvođačkih cijena u stanogradnji Republike Srpske – Eustahije Brzić

Vrlo je zanimljivo i istovremeno krajnje čudno do koje mjere su i javnost i ekonomisti spremni da ignorišu osnovne proizvode statističkih ustanova država u kojima žive i djeluju.

Čitaj dalje

Informacioni vakum na tržištu akcija Republike Srpske – Čekajući skupštinu, al’ ne narodnu

Postoji opšta saglasnost da su akcije Mtela a.d. Banjaluka (TLKM-R-A) jedina likvidna akcija na Banjalučkoj  berzi, što bi trebalo da znači da se njima trguje mnogo učestalije nego drugim  akcijama.

Čitaj dalje

Tržišni rizik na Banjalučkoj berzi – O ukusima ne vrijedi raspravljati

U prethodnom tekstu  smo postavili  pitanje zašto investitori odbijaju da kupe akcije Mtela a.d. Banjaluka po cijeni od 1,56 KM, ako je očekivana zarada, na godišnjem nivou oko 14%, a kamatna stopa na štedne uloge u bosanskim bankama maksimalno 3%?

Čitaj dalje

Dividende na akcije Mtela a.d Banjaluka u 2022. godini – Ipak malo viša?

Tokom 2022.godine Mtel a.d. Banjaluka je isplatio ostatak dividende po finansijskim izvještajima za 2021.godinu i sada se očekuje da počne isplaćivati dividende po finansijskim izvještajima za 2022. godinu.

Čitaj dalje

Politika isplate dividendi Mtela a.d. Banjaluka – Strpljen, spašen

Kao prelazni oblik od štednih uloga, ili štednje, ka ulaganjima na finansijskom tržištu pored kupovine obveznica može poslužiti i kupovina akcija onih  preduzeća koja redovno isplaćuju dividendu.

Čitaj dalje

Visokogradnja u Republici Srpskoj – Strahovi su konjukturni

Uskoro će biti objavljeni podaci o kretanju cijena novih stanova u RS za  treći kvartal 2022. godine.

Čitaj dalje

Vrijednost američkog dolara – Kratki i dugi rok

Uhvaćen u klopku vodećih svjetskih medija (eng. mainstream media, MSM) i lokalnih medija  koji  iz raznih motiva preuzimaju od MSM informacije prosječan čovjek prisiljen je da razmišlja i djeluje kratkoročno.

Čitaj dalje

Uticaj američke monetarne politike na inflaciju u Bosni i Hercegovini – Tako daleko, a tako blizu

Veza između monetarne  politike  američka centralna banka (FED) i inflacije u BiH u 2022.godini, iako nije očigledna ipak postoji.

Čitaj dalje

Novi britanski premijer – Jedan čovjek popravi selo

I Hrvati i Srbi i Bošnjaci smatraju da jedan čovjek može pokvariti selo, a viševjekovna slovenska i balkanska narodna mudrost nigdje ne bilježi da može biti i drugačije.

Čitaj dalje

Borba protiv inflacije u 2022.godini – Izgubljena bitka

Kakvi su rezultati dosadašnje polugodišnje  borbe protiv inflacije u  SAD, nakon što je američka centralna banka  pet puta podigla  kamatnu stopu?

Čitaj dalje

Američka monetarna politika – Miki Maus?

Pristalice teorije evolucije ljudskog roda smatraju da je daleki predak Homo Sapiensa morao po svojoj  prirodi biti oportunista, jer je samo tako mogao opstati u surovoj životnoj sredini.

Čitaj dalje

Razlozi britanskog ekonomskog fijaska – Dvojac bez logike

Promjene u poreskoj politici, a posebno smanjenje poreskih stopa, se lakše provode ako je budžet popularno rečeno „pun“.

Čitaj dalje

Posljedice loše ekonomske politike u Ujedinjenom Kraljevstvu – U zemlji čuda

Poslovne odluke donose ili direktno ljudi, ili softeri koje su kreirali ljudi, a u koje je ugrađen ljudski način djelovanja, ponašanja i reagovanja.

Čitaj dalje

Neuspjeli eksperiment sa ekonomijom ponude u Velikoj Britaniji – Superhik

Velika većina laika, ali i mnoštvo ekonomista, ne razumije ekonomsku pozadinu naglog pada vrijednosti britanske funte koji se desio krajem septembra.

Čitaj dalje

Suština ekonomije ponude – Gospodin Regan i gospođa Tačer

Poreski sistemi ogromne većine zemalja su, s obzirom na odnos poreske stope i veličine poreske osnovice, progresivni.

Čitaj dalje

Ruska, uralska, nafta – Zbogom nevidljivoj ruci?

Dvije najpoznatije naftne robne marke su Brent Crude Oil i WTI (West Texas Intermediate).

Čitaj dalje

Rast kamatnih stopa Evropske centralne banke – Velika nervoza

Kada kamatne stope rastu najmanje su nervozna ona pravna ili fizička lica koja su uzela dugoročne kredite sa fiksnom kamatnom stopom neposredno prije početka rasta kamatnih stopa.

Čitaj dalje

Proizvodnja električne energije u BiH –  Energetska bajka

U Bosni i Hercegovini se vole hvaliti  proizvodnjom električne energije, pa bi se mogao izvesti zaključak da je ova djelatnost u stalnom rastu?

Čitaj dalje

Inflaciona očekivanja u Bosni i Hercegovini i Evropskoj uniji – Nekada i sada

Iz perspektive poratnih devedesetih godina sadašnja inflacija u Bosni od 16,8% (avgust  2022) ne predstavlja neki ogroman ekonomski poremećaj?

Čitaj dalje

Da li je korištenje slobodnih deviznih rezervi CBBiH za kreditiranje bosanskih entiteta u suprotnosti sa modelom valutnog odbora? – Ako laže koza, ne laže rog

Na prijedlog člana Predsjedništva BiH g.Milorada Dodika da CBBiH slobodne devizne rezerve posudi bosanskim entitetima CBBiH je reagovala izuzetno negativno.

Čitaj dalje

Цијена пшенице и нафте – Шта је сијенка, а шта извор свјетлости

У производњи најважнијих пољопривредних култура, пшенице, кукуруза и соје, највећи удио у трошковима производње узима цијена обраде земљишта, односно утрошена нафта.

Читај даље

Da li bi kreditiranje bosanskih entiteta od strane Centralne banke BiH proizvelo dodatnu inflaciju u BiH? – Mirno spavaj nano sve je zaključano

Tokom zadnjih mjeseci obnovljen je prijedlog da Centralna banka BiH (CBBiH) počne davati kredite bosanskim entitetima.

Čitaj dalje