U periodu od 2015. do 2025. , za deset godina, došlo je do promena u strukturi pondera indeksa potrošačkih cena (CPI) u Bosni i Hercegovini. Ove promene su statističke prirode, ali verovatno odražavaju i dublje ekonomske i društvene procese, koje se odnose na životni standard stanovništva i strukturu potrošnje domaćinstava. Za potpuno tumačenje ovih promena neophodno je uzeti u obzir metodološke specifičnosti CPI-a, kao i makroekonomski kontekst u kome se odvija potrošnja.
Category: Inflation/Inflacija
Prognozirana i stvarna inflacija u Bosni i Hercegovini – Lančana reakcija
Kao što smo i najavili u jednoj od prethodnih objava, inflacija je u Bosnu stigla i brže i jače nego što su to sugerisale objavljene procene, odnosno prognoze bosanske centralne banke.
Procena inflacije u Bosni – Elementarna logika
Krajem marta bosanska centralna banka je objavila brzu procenu inflacije za prvo tromesečje 2026. i prvo polugodište 2026. godine, u kojem otkriva način na koji ona shvata odnos između ukupne i bazne inflacije, u kontekstu novog naftnog i inflatornog šoka izazvanog napadom na Iran i konceptom njegove odbrane, koja u sferi energetike teži da podigne cenu sirove nafte i stvori nepodnošljive troškove suprotnoj strani.
Posljedice primirja u zalivskom ratu na svjetska finansijska i robna tržišta – Otvaranje Hormuza
Danas, 8. april 2026. godine, dok Sjedinjene Američke Države spavaju (po istočnom američkom vremenu, ET – Eastern Time), a Iran slavi navodni geopolitički dobitak, pravo na kontrolu prolaza kroz Hormuški moreuz (što je američki predsjednik odmah po proglašenju dvonedjeljnog primirja osporio), jedan je prelijep proljetni dan za shvatanje načina na koji svjetska finansijska i robna tržišta funkcionišu.
Naftni šok i ekonomska politika u Bosni koje nema – Bosanski inflacijski nemar
Smanjenje ponude nafte na europskom tržištu iz zemalja koje izlaze na obale Perzijskog zaljeva i, s tim u vezi, rast cijena naftnih derivata primorali su mnoge europske zemlje da uvedu nove mjere fiskalne politike radi ublažavanja negativnih ekonomskih posljedica rasta cijena sirove nafte na svjetskim tržištima.
Inflacija u Hrvatskoj – Ako američka čizma stupi na iransko tlo
Ovogodišnji početak sezone objave projekcije inflacije i gospodarskog rasta za 2026. godinu odvija se u uvjetima rasta cijena energenata uzrokovanog ratom na Bliskom istoku i potpunom enigmom kakav će biti krajnji rasplet na tržištu energenata.
Izveštaj o inflaciji Narodne banke Srbije – Lepi nokti, lepo stoje
Narodna banka Srbije (NBS) teži da ukupnu inflaciju zadrži u intervalu od 3% ± 1,5 procentnih poena. To je njen zakonski mandat, koji ostvaruje promenama referentne kamatne stope i regulisanjem likvidnosti bankarskog sistema.
Inflacija u eurozoni i Bosni i Hercegovini – Ovaj put ECB neće pomoći
Od polovice 2022. godine Europska središnja banka povećavanjem kamatnih stopa poskupljivala je kredite i poticala štednju, s krajnjim ciljem smanjenja potrošnje i obaranja inflacije.
Inflacija u EU i Rusiji – Provodnici inflacije
U potrazi za najbitnijim događajem na tržištu energenata u Evropi u proteklih nekoliko dana došli smo do rasta cijena prirodnog gasa u Evropi, rasta koji je rezultat djelovanja prije svega meteoroloških faktora, a potom i tržišnih i strukturnih faktora.
Ukupna i bazna inflacija u eurozoni u srednjoročnom periodu – Kontrola nad inflacijom
Ukupna inflacija (eng. headline inflation) u eurozoni u novembru, od 2,1%, na nivou je očekivane, a i tzv. bazna inflacija (eng. core inflation), koja se dobije kada se od ukupne oduzme rast cijena energije i hrane, od 2,4%, takođe je očekivana.
Troškovi rada – Realni rast životnog standarda
Trošak rada (labour cost) predstavlja ukupnu cenu koju poslodavac plaća za angažovanje zaposlenog – pored neto plate, u ove troškove ulaze i porezi i doprinosi i svi dodatni troškovi vezani za radni angažman.
Plate i inflacija – Inflaciona spirala?
Visoke stope inflacije su zaoštrile odnos između radnika i poslodavaca – radnici su se radi prvo očuvanja, pa potom i rasta životnog standarda, borili za brži rast plata od cijena, a poslodavci su upozoravali na vezu između rasta troškova radne snage, cijene koštanja i prodajne cijene proizvoda i usluga.
Monetarne strategije i cijene – Kumulativna inflacija
Strategija se generalno označava kao skup metoda i sredstava za postizanje nekog cilja, a monetarna strategija je specifična poslovna strategija kojom centralna banka odlučuje na koji način će voditi monetarnu politiku kako bi ostvarila svoj glavni cilj, a to je najčešće niska i stabilna inflacija.
Uzroci pada cijene crnog zlata – Geopolitička premija
Cijena sirove nafte pada već treću sedmicu uzastopno. U petak je iznosila 61,3 USD po barelu (Brent Oil LCOZ5). Šta se nalazi u pozadini tog pada i koji faktori – čisto ekonomski i pretežno neekonomski – utiču na pad cijene, nakon što je ona polovinom juna dostigla svoju drugu najvišu vrijednost (77 dolara po barelu) u ovoj godini?
Simpozij u Jackson Holeu, ili kako je Europa pobijedila inflaciju – preko leđa radnika
Svake godine krajem kolovoza američka središnja banka – FED, odnosno njen ogranak Federal Reserve Bank of Kansas City – organizira simpozij o ekonomskoj politici u Jackson Holeu (Jackson Hole Economic Symposium).
Novi inflacioni talas? – Brigo moja pređi na drugoga
Evrozona kao valutno područje kojim vlada evro, proglasila je pobedu nad inflacijom, ona je već mesecima izuzetno niska, a u julu je bila 2% – na vrhuncu inflacionog talasa (u oktobru 2022) stopa inflacije merenа potrošačkim cenama bila je 10,6%.
Strana valuta u bankarskom sektoru – Mit o Sizifu
U pojedinim segmentima izuzetno aktivna strategija promovisanja i podsticanja što veće upotrebe dinara u ekonomskom sistemu Srbije dala je izuzetno dobre rezultate, ali pojedini pokazatelji stepena dinarizacije nalažu kritičko preispitivanje makroekonomskih uslova u kojima se ova formalna strategija dinarizacije (koja predstavlja neformalnu strategiju deevrizacije) sprovodi.
Inflacija u Hrvatskoj – Divergencija?
S obzirom na to da je jedan od razloga ulaska malih ekonomija u monetarnu uniju niska, kontrolirana i predvidiva inflacija, a kako se inflacija u Hrvatskoj još uvijek nije povinovala tom pravilu, treba li hrvatsku ekonomsku politiku, i u okviru nje politiku ekonomskih integracija, proglasiti neuspješnom?
Ekonomski ciljevi (ne)prijateljskih država – Usluga za uslugu
U 20. vijeku, rat de facto između Ukrajine i Rusije (de jure to je bio rat između bijelih i crvenih) trajao je četiri godine (1918–1922), a rat koji je izbio ponovo između istih strana, 100 godina poslije, ima dobre šanse da se završi za tri godine (2022–2025).
Regulacija cijene naftnih derivata u Srbiji – Treće mjesto
Svi smo primjetili paniku (u njoj su mnogi i sudjelovali impulsivnom i prekomjernom kupovinom benzina i dizela) koja je na tržištu naftnih derivata zavladala nakon što je 24.februara Rusija napala Ukrajinu.