Antiinflaciona politika na Zapadnom Balkanu – Kontraindikacija

Tri balkanske zemlje, Albanija, BiH i Srbija, su na tri načina  “koristile” devizni kurs da utiču na inflaciju, a postignuti rezultati su i različiti i  slični.

Čitaj dalje

Inflacija u Srbija – Korpa

U istorijskim čitankama stoji da je  Sretenjski ustav  iz 1835. godine bio do te mjere  originalan, napredan i liberalan (po uzoru na francuski) da su sve tri velike carevine toga doba  (ruska, austrougarska i otomanska) odmah po njegovom donošenju tražila od  Knjaževine Srbije da ga ukine, a to je naravno  i učinjeno.

Čitaj dalje

Uticaj američke monetarne politike na inflaciju u Bosni i Hercegovini – Tako daleko, a tako blizu

Veza između monetarne  politike  američka centralna banka (FED) i inflacije u BiH u 2022.godini, iako nije očigledna ipak postoji.

Čitaj dalje

Borba protiv inflacije u 2022.godini – Izgubljena bitka

Kakvi su rezultati dosadašnje polugodišnje  borbe protiv inflacije u  SAD, nakon što je američka centralna banka  pet puta podigla  kamatnu stopu?

Čitaj dalje

Američka monetarna politika – Miki Maus?

Pristalice teorije evolucije ljudskog roda smatraju da je daleki predak Homo Sapiensa morao po svojoj  prirodi biti oportunista, jer je samo tako mogao opstati u surovoj životnoj sredini.

Čitaj dalje

Inflaciona očekivanja u Bosni i Hercegovini i Evropskoj uniji – Nekada i sada

Iz perspektive poratnih devedesetih godina sadašnja inflacija u Bosni od 16,8% (avgust  2022) ne predstavlja neki ogroman ekonomski poremećaj?

Čitaj dalje

Da li bi kreditiranje bosanskih entiteta od strane Centralne banke BiH proizvelo dodatnu inflaciju u BiH? – Mirno spavaj nano sve je zaključano

Tokom zadnjih mjeseci obnovljen je prijedlog da Centralna banka BiH (CBBiH) počne davati kredite bosanskim entitetima.

Čitaj dalje

Monetarna politika Evropske centralne banke – Gledaj šta rade, a ne šta govore

Ekonomisti iz Zapadne Evrope su zadnjih 30 godina poručivali svim centralnim bankama iz Istočne i Južne Evrope da ne kreditiraju svoju državu i svoje banke.

Čitaj dalje

Monetarna politika Srbije u 2021.godini- U potrazi za izgubljenim rastom

Narodna banka Srbije (NBS) je tek u aprili ove godine, nakon tačno  9 godina, odlučila da ponovo poveća kamatne stope, a povećala je referentnu kamatnu stopu i u maju i u junu i sada je njena vrijednost 2,5%.

Čitaj dalje

Uzroci inflacije u SAD, Evropskoj uniji, na Balkanu i šire – Rahmetli Fridman

Prošle godine, u ovo doba, svi vodeći ekonomisti u Evropi i SAD su tvrdili da je inflacija prolazna i da je nastala kao posljedica; uskih grla u proizvodnji, prekida u isporuci roba zbog epidemioloških  restrikcija, nedostatka poluprovodnika, poremećaja u trgovačkoj logistici  i zbog mnogo čega drugog.

Čitaj dalje

Emisije javnog duga u Srbiji – Po 48. put

Sa aspekta javnog duga  nova godina je Srbiji počela loša, a nastavila je još  lošije.

Čitaj dalje

Narodna banaka Srbije povećala kamatnu stopu – U pravo vrijeme?

Narodna banaka  Srbije (NBS) je  aprilu ove godine, ne čekajući  odluke ECB-a o povećanju kamatnih stopa, odlučila da poveća  referentnu kamatnu stopu i to prvi put u zadnjih  skoro devet godina.

Čitaj dalje

Referentna kamatna stopa Federalnih rezervi – Počelo hlađenje

Centralna banka Sjedinjenih Američkih Država, Federalne  rezerve (FED), najznačajnija centralna banka na svijetu je juče 16.3.2022, odlučila da poveća svoju referentnu kamatnu stopu.

Čitaj dalje

Kamatna stopa Centralne banke Turske – Kriza pravoslavlja

Monetarna politika koju vodi Centralna banka Turske (CBT) je godinama bila zasnovana na jednom vrlo jednostavnom i opštepoznatom  pravilu, koje primjenjuju mnoge svjetske banke.

Čitaj dalje

Kvar u američkoj ekonomiji – September 11

Opšte je mišljenje da su  Federalne  rezerve  počele sa monetarnom ekspanzijom/štampanjem novca u martu 2020.godine, nakon izbijanja pandemije, a da je do tada sve bilo  u redu sa američkom ekonomijom.

Čitaj dalje

Američka monetarna politika – Pandemija over?

Svjetski monetarni sistem se nalazi na prekretnici koja je označena kao početak smanjenja štampanja novca u prvoj svjetskoj ekonomiji.

Čitaj dalje

Devizni kurs konvertibilne marke u odnosu na euro – Sveta krava

Niko se više u Bosni ne sjeća kada je posljednji put neki bosanski ekonomista pomenuo devizni kurs  KM u odnosu na EUR (1 EUR = 1,955830 KM)  i postavio pitanje opravdanosti, ispravnosti i realnosti postojećeg nivoa deviznog kursa.

Čitaj dalje

Likvidnost u Bosni i Hercegovini – Sedalna ekonomija

Profesija sa kojom se čovjek bavi značajno opredjeljuje jednu vrstu njegovog životnog stila, koji se tiče položaja tijela prilikom obavljanja poslova.

Čitaj dalje

Inflacija u SAD – Iluzija šire slike

Rast potrošačkih  cijena je  u svim zemljama  prihvaćen kao mjera opšteg nivoa cijena tj. inflacije.

Čitaj dalje

Federalne rezerve – Vatra, točak i centralna banka

U ekonomskim/stručnim krugovima Amerikancima se prigovara da kroz  svakodnevno štampanje dolara zloupotrebljavaju svoju monetarnu politiku i da na taj način sebi obezbjeđuju povlašten položaj  u međunarodnom ekonomskom sistemu na netržišnim osnovama.

Čitaj dalje

Nova monetarna strategija Evropske centralne banke – Promjena pravila igre

18 godina cilj monetarne politike ECB je bila stopa inflacije definisana kao “blizu, ali ispod 2%”, a 8.jula 2021.god. ECB je saopštila da mjenja svoju monetarnu strategiju i okviru nje cilj monetarne politike.

Čitaj dalje

Inflacija u SAD – 2023: Odiseja u Bosni?

Rast cijena energenata, podstaknut globalnim ekonomskim oporavkom i štampanjem dolara od strane centralne banke Sjedinjenih Američkih Država (FED/Federalne rezerve)  i štampanjem valuta ostalih velikih i značajnih centralnih banaka, su doveli inflaciju u SAD na nivo koji nije viđen u zadnjih 13 godina.

Čitaj dalje

Domaća valuta u Crnoj Gori – Dajmo svetinje

U životu svakog društva postoje vremena kad je pažnja svih njegovih članova usmjerena na samo jednu društvenu pojavu, koja se u zadatom vremenu i prostoru doživljava kao sudbonosno pitanje za dalji razvoj, pa i opstanak, toga društva.

Čitaj dalje

Privredni sistem Crne Gore – Na jednu kartu

Uzrok krize crnogorskog javnog duga je pored monetarne kapitulacije i jedna karakteristika njenog privrednog sistema, koja je stvarana uporedo sa potpunom eurizacijom ekonomije  i izborom evra za zakonsko sredstvo plaćanja u zemlji.

Čitaj dalje

Dužnička kriza u Crnoj Gori – Vezanih ruku

Opštepoznato je da je Crna Gora u vrlo teškoj dužničkoj krizi, a ja ću u ovome tekstu dati svoje mišljenje o nekim njenim monetarnim, kreditnim i valutnim uzrocima, kao i o posljedicama. Čitaj dalje

Kreditni rast u BiH – Anemična krvna slika

Sve zemlje na svijetu su tokom pandemije pokušavale, na razne načine, da održe pozitivne stope kreditnog rasta i da finansiraju preduzeća i građane novim kreditima, na višem nivou.

Čitaj dalje

Nema inflacije u eurozoni -Ništa novo na Zapadu

Eurosistem čine Evropska centralna banka (ECB) i 19 nacionalnih centralnih banaka zemalja koje su prihvatile evro kao svoju valutu i koje implementiraju monetarnu politiku ECB.

Čitaj dalje

Politika deviznog kursa Narodne banke Srbije – Jednima daje, a drugima uzima

U Srbiji se na momente vode izuzetno intezivne rasprave na temu deviznog kursa dinara, a postoje i dugački periodi društvenog života kada druge privredne i ekonomske teme okupiraju  srpsku javnost.

Čitaj dalje

Obaveze prema strancima – Kuda ideš Srbijo?

Negde od 2000-ih godina Srbija je usvojila politiku privlačenja stranih investicija kroz, što direktno što indirektno, plaćanje stranim investitorima, za svako otvoreno radno mesto.

Čitaj dalje

Rast kamatnih stopa na javni dug – Viđilantizam

U jednoj od objava pokazano je da kamatne stope na javni dug i Amerike i država zone evra u prva dva meseca ove godine rastu, nije se otišlo dalje od te konstatacije i nije ukazano na uzroke rasta.

Čitaj dalje

Inflacija i novac u zoni evra – Pasta za zube

Stav ekonomske  struke je  da između inflacije tj. rasta cijena i količine novca u opticaju postoji pozitivna međuzavisnost/korelacija.

Čitaj dalje

Srpska monetarna politika – Pet faza

Odnos monetarne politike prema domaćem budžetu i domaćim preduzećima se u Srbiji, kao i u ogromnoj  većini zemalja, u zadnjih 25 godina formirao pod uticajem ideologije, struke  i na kraju epidemije, a naravno i između ovih krajnosti – kroz njihovu kombinaciju.

Čitaj dalje

Upravljanje javnim dugom i monetarna politika – Srbija može bolje

Odnosi države Srbije i MMF-a  su trenutno takvi da Srbija ništa ne duguje MMF-u, ali nije uvijek bilo tako.

Čitaj dalje

Kamatna politika Narodne banke Srbije – Sretni broj 13

Narodna banka Srbije/NBS je, za razliku od Centralne banke Bosne i Hercegovine/CBBiH, zakonski ovlaštena za upotrebu mnoštva instrumenata  monetarne politike.

Čitaj dalje

Evropska monetarna politika – Jedna velika greška

Evropska centralna banka/ECB je  vodeći zajmodavac u zoni evra,  ali  i ona ponekad pravi greške koje su vidljive i osobama izvan ekonomske  struke.

Čitaj dalje

Visina stope obavezne rezerve u BiH – Kao i sav ostali svijet

Kada štediša, ili neki vlasnik novca, stavi novac u banku, banka često ima obavezu da jedan dio toga novca ne troši i da ga ne koristi za davanje kredita.

Čitaj dalje

Bosanskohercegovačka lista

Ekonomska kriza sa kojom se zona evra i Evropska unija suočavaju je najveća kriza u njihovoj istoriji.

Čitaj dalje

Posrtanje finansijskog diva

Kada je 8.4.2018. na čelo Dojčebanke AG Frankfurt (osnovana 1879.), koja zapošljava preko 100 hiljada ljudi, došao Kristijan Seving (Christian Sewing), rođen 1970. u njemačkom gradiću Bindeu, pokrajina Sjeverna Rajna-Vestfalija, činilo se da će ova najveća njemačka banka konačno biti pošteđena novih skandala i plaćanja kazni za učešće u finansijskim malverzacijama.

Čitaj dalje

Kako upokojiti vampira

Dugo vremena ekonomska  politika u svim evropskim zemljama u  razvoju (ili tranzicionim ekonomijama) je vođena na principima tzv. Vašingtonskog koncenzusa (VK) koji se svodio na tri  ključne  riječ; stabilizuj-privatizuj-liberalizuj.

Čitaj dalje

Besparica

Naši građani i seljaci, koji su izvan ekonomske struke, stanje u kojem neka firma ili ekonomski  sistem kao cjelina, nisu dovoljno likvidni označavaju laičkim pojmom “besparica”.

Kako nastaje besparica na nivou ekonomskog i bankarskog sistema?

Čitaj dalje

Cjeloživotno učenje

Da li je 2020.g.  i u kojoj mjeri, repriza 2009.g.  s obzirom na pad BDP-a?

Ako jeste da li to znači da kreatori ekonomskih politika u pojedinim zemljama ništa za proteklih 11 godina naučili nisu?

Čitaj dalje

Čudo neviđeno

Mirovanje kredita, mirovanje obaveza po osnovu kredita, postoji kao opcija za onaj dio bh privrede čija se nelikvidnost veže za prilagođavanje ekonomskog sistema vanrednim okolnostima.

Mirovanje kredita, tzv. moratorijum je  krajnji domet bh ekonomske politike u sferi kreditne aktivnosti  banaka.

Čitaj dalje