Centar i  periferija – Stoni grad

Na Balkanu, a  i na mnogim drugim mjestima, davno je pokazano i dokazano da  su  mjerila centra države i državne periferije potpuno drugačija.

Čitaj dalje

Ekonomski rast od 2000. godine – Razbijene iluzije i čarobni štapić

Veliki broj građana u Srbiji i Bosni i Hercegovini od 1999.godine ima pozitivno mišljenje o razvoju ruskog duštva, jer je te godine upravljanje Rusijom povjereno osobi koja i danas vodi Rusiju.

Čitaj dalje

Precizna poljoprivreda – Nauka i kultura

Zahvaljujući sve dostupnijim komponentama precizne poljoprivrede, farmeri širom svijeta sve više koriste senzore u poljoprivrednoj proizvodnji.

Čitaj dalje

Ekonomski rast u eurozoni i Turskoj – Čista ko suza

Velika tema u posljednjih nekoliko mjeseci, pa čak i tokom cijele prošle godine su bili krajnje neobični ekonomski procesi u Turskoj.

Čitaj dalje

Stopa inflacije u Turskoj – Jeretičke priče

Stopa rasta potrošačkih cijena, kojom se mjeri inflacija, se u ogromnoj većini zemalja, uzima za jedan od ciljeva ekonomske politike.

Čitaj dalje

Tržište rada – Tri puta mjeri, jednom sjeci

Ako je tržišta rada najbitniji segment u ekonomskom sistemu onda se na osnovu visine stope nezaposlenosti može dati opšta ocijena kvaliteta ekonomske politike.

Čitaj dalje

Novi-stari članovi EU sa Balkana – Jedinstveni, ali u različitosti

Rumunija i Bugarska od 1. janura 2007. kada su se pridružile EU djeluju u istom ekonomskom prostoru i sa aspekta pristupa tržištu zemalja EU imaju iste razvojne šanse.

Čitaj dalje

Privredni razvoj u Srbiji – Beogradizacija?

Srpska statistika vrlo profesionalno i predano sakuplja  i publikuje podatke o stepenu razvijenosti lokalnih samouprava.

Čitaj dalje

Odnos kupovne moći – Muško šišanje

Postoje mnogi načini upoređivanja ekonomija, a jedan od njih je preko odnosa (ili pariteta) kupovne moći (PPP – purchasing power parity).

Čitaj dalje

Eksproprijacija privatnih nekretnina u Berlinu – Njemački “beskućnici”

85%  stanovnika Berlina iznajmljuje svoje stanove.

Čitaj dalje

Senzori u poljoprivredi

Upotreba senzora u poljoprivredi će se za narednih pet godina udvostručiti.

Čitaj dalje

Jedan način izlaska iz ekonomske krize – Tantrum, ili izliv besa

Sve centralne banke u svetu zasipaju još uvek svoje tržišta obiljem novca, ali svemu uvek nekada mora doći kraj.

Čitaj dalje

Merkosur: sporazum između slona, miša i dva mrava (2)

Merkosur spada u najveće ekonomske zajednice u svijetu.

Čitaj dalje

Merkosur: sporazum između slona, miša i dva mrava (1)

„Merkosur“ (na španskom) ili “Mercosul” (na portuglaskom), može se prevesti kao „Zajedničko tržište juga“ je nastala prije tri decenije i tada se smatrala uspješnom ekonomskom zajednicom.

Čitaj dalje

Rast cijena nekretnina u Evropi – Lastavice skandinavske

U svakodnevnoj poplavi  ogromnog broja ekonomskih informacija podaci o prirodnom priraštaju se nikako ne uspijevaju povezati sa promjenama  u cijeni nekretnina.

Čitaj dalje

Godišnja fluktuacija cijena maline

Berba maline je trenutno na vrhuncu, a otkupljivači nude rekordne cijene od preko 4 KM za kilogram.

Čitaj dalje

Ekonomska politika Srbije – Za i protiv Aleksandra Vučića

U tradiciji srpskog društva je uvijek bilo da se opredjeljuje za ili protiv čovjeka koji je na čelu društva, a ne za i protiv ekonomske politike koja se vodila ili koja se još uvijek vodi, u njegovom mandatu.

Čitaj dalje

Prirodna bogatstva države Kongo – Blagodat ili prokletstvo

Mineralne sirovine mogu, ali  ne moraju uticati na životni standard u zemlji u čijoj utrobi se nalaze.

Čitaj dalje

Produktivnost u privatnom i javnom sektoru Republike Srpske – 19. sjednica

Ispravnost ekonomskih odluka, ili mjera ekonomske politike, se može ocjenjivati, prije donošenja mjere ekonomske politike (eks ante), ili nakon što se u praksi pokažu/izmjere efekti usvojenih mjera ekonomske politike (eks post).

Čitaj dalje

Nema inflacije u eurozoni -Ništa novo na Zapadu

Eurosistem čine Evropska centralna banka (ECB) i 19 nacionalnih centralnih banaka zemalja koje su prihvatile evro kao svoju valutu i koje implementiraju monetarnu politiku ECB.

Čitaj dalje

Biopesticidi – jedan od najbrže rastućih sektora poljoprivrede

Tržište biopesticida, sa godišnjim porastom od 14,7% , jedna je od najbrže rastućih grana poljoprivrede.

Čitaj dalje

Dar Mtela a.d. Banjaluka – Veliko srce velikog srpskog telekoma

Uzdah čovjeka koji ostavlja dijete u bolnici i prepušta ga ljekarskoj i medicinskoj njezi i Božijoj sudbini je dubok, a težina roditeljske suze velika i tegobna.

Čitaj dalje

ECB i FED – (Ne)normalni monetarni balon

Baloni na finansijskom tržištu (ogroman rast cijena akcija, cijena obveznica) su na nacionalnom nivou vrlo često posljedica izuzetne kreditne aktivnosti domaćih centralnih banaka, dok sa druge strane vodeće svjetske centralne banke, poput centralne banke SAD-a (Federalne rezerve/FED) i Evropske centralne banke/ECB zahvaljujući masovnom obimu kreditiranja stvaraju balone na svjetskim finansijskim tržištima.

Čitaj dalje

Krediti privatnim preduzećima – U leru?

U tržišnim privredama preovladava uvjerenje da su firme u privatnom vlasništvu  glavni  motori privrednog  rasta i razvoja, makar u  ekonomskom sistemu postojao i značajan dio firmi u državnoj svojini.

Čitaj dalje

Za dlaku

Početkom 2015.g. ECB (Evropska centralna banka) započinje program masovnog kreditiranja javnog sektora u zemljama zone evra,  poznat pod nazivom “program kupovine za javni sektor” (eng. PSPP, public sector purchase programme).

Čitaj dalje

Maleno je lijepo

Kada se krajem 80-ih i početkom 90-ih godina prošlog vijeka krenulo u promjenu privrednog sistema socijalističkih zemalja ekonomisti sa Zapada su lansirali mnoge parole, koje su  neselektivno preuzimane od strane domaćih ekonomista i ugrađivane u ekonomski sistem.

Jedna od tih parola je bila i “small is beautiful” ili “maleno je lijepo”.

Čitaj dalje

Povratak u prošlost

Bosna i Hercegovina je kao ekonomski sistem do sada prošla kroz najmanje 6 etapa društveno-ekonomskog razvoja. 

Čitaj dalje

Biti ili ne biti – pitanje je sad (drugi dio)

Osnovna preporuka kriznog menadžmenta jeste to da je zdravlje zaposlenih na prvom mjestu, što se obezbjeđuje kroz punu primjenu svih propisanih mjera!

Čitaj dalje

Obdanište

Budućnost svakog društva zavisi od kvaliteta odgoja djece, kao i od njihovog zdravlja. Zato je  obdanište ustanova od javnog interesa, a iz istog   razloga  to je  i dom zdravlja, mada se u njemu liječe i roditelji djece. Ako su usluge  obdaništa i zdravstvenih ustanova na visokom nivou, roditelji su serbezni/bezbrižni i mogu veći dio energije potrošiti na rad. Dobre javne ustanove podižu produktivnost rada i društveno  bogatstvo.

Veza između obdaništa i doma zdravlja je jasna, radi se o  javnim  ustanovama. A postoji li kakva  veza ove vrste između banaka i obdaništa?

Čitaj dalje

Trgovina spoljna

Kao što čovjek ne zna koliko je jak/slab, prije nego što se ne odmjeri sa nekim takmacem, isto tako i ekonomski sistem sebe upoznaje kada se poredi sa konkurencijom međunarodnom. Jedna  od relativnih mjera snage ekonomskog sistema je njegov položaj  u međunarodnoj podijeli rada tj. u trgovini spoljnoj.

Čitaj dalje

Šta kada nestane nafte? Pa,… litijum

Litijum (grč. lithos — kamen), oznaka Li, je alkalni metal koji je najlakši od svih poznatih metala i ima najmanju gustinu među svim čvrstim elementima (u standardnim uslovima). Litijum ima redni broj 3 u periodnom sistemu elemenata. Atomska težina litijuma je 6,94. Specifična težina ovog metala je 0,534 (pri 20 stepeni celzijusa).

Čitaj dalje

Inženjer, al’ ne iz Mauricijusa – klapa druga

Nastavak prethodne  objave … 

I trgovina naftom proizvodi ogromne profite, jer vlast tako želi.

Mašinstvo je prvo proizvodnja, pa tek onda trgovina robama, trgovina naftom u BiH je uslužno-trgovačka djelatnost.

Čitaj dalje

Inženjer, al’ ne iz Mauricijusa – klapa prva

Ako se o nekoj pojavi mnogo govori, ta pojava ili je učestala ili, parodoksalno, uopšte ne postoji. O sistemskom, od države vođenom procesu  ponovne industrijalizacije, se izuzetno mnogo govori, ali sistemski i državni pothvat reindustrijalizacije Bosne i Hercegovine, od 1995.g. ne postoji.

Čitaj dalje

Čik pogodi

U ekonomiji postoje slobodna i ekonomska dobra. Slobodna dobra su neograničena. Primjer slobodnog dobra je vazduh. Ekonomska dobra su ograničena. Primjer ekonomskog dobra je kredit. Namjena vazduha je poznata, on omogućava život svim bićima na planeti.

Čitaj dalje

Državo moja i na tebe je došao red

Tokom razvoja ljudskog društva razvili su se razni modeli zaštite imovine, jer je imovinski interes, sa aspekta materije (ne i duha),  najvažniji čovjekov interes. 

Ono što važi za čovjeka, važi i skup  ljudi, tj. za društvenu grupu. I organizacija je  društvena grupa,  a država predstavlja organizaciju vladajuće klase.

Čitaj dalje

Do izvora dva putića

Pojam „fleksibilno tržište rada“ je pojam iz ekonomske struke. Istovremeno to je i eufemizam. U gramatici eufemizam predstavlja stilsku figuru kojom se neki izraz zamjenjuje sa nekim drugim izrazom, sa različitim ciljevima – bontona radi, da se ne povrijedi neka druga strana, a ponekad i da se prikrije prava suština stvari.

Čitaj dalje

Stara škola

Investicije tj. ulaganja su drugo ime za nabavku, kupovinu, izgradnju osnovnih/stalnih sredstava.

Ulaganje u osnovna sredstva = ekonomski razvoj.

Čitaj dalje

Okreni, obrni i stani

Naša zemlja je u zadnjih 30 godina prošla kroz nekoliko talasa smanjenja učešća industrijske proizvodnje u BDP-u ili kako se to stručno kaže deindustrijalizacije, a  najnoviji talas je u toku.

Čitaj dalje

Unutar trougla

Kapital može biti u  državnoj, privatnoj ili zadružnoj svojini, pa pojam kapitalistička klasa nije nužno vezan samo za fizička lica. U pojedinim kapitalističkim državama često je najveći kapitalista sama država.

Čitaj dalje

Austrija zemlja teška

BDP predstavlja vrijednost finalnih proizvoda proizvedenih za godinu dana, a privredni uspjeh  najčešeće se mjeri upravo stopom rasta BDP-a. Što je stopa rasta realnog (očišćenog od inflacije) BDP-a veće to je jedna ekonomija uspješnija. Raspodjela BDP-a u ovakvom načinu razmišljanja nije bitna.

Čitaj dalje

Kečap

Većina radnika kada je riječ  o mjerenju ekonomskih pojava najbolje razumije promjene koje su izražene na godišnjem nivou. Npr. za koliko su porasli troškovi života u odnosu na prethodnu godinu, kolika je godišnja stopa rasta industrijske proizvodnje,  za koliko je porasla poljoprivredna proizvodnja u tekućoj godini u odnosu na prethodnu godinu, koliko je godišnja inflacija, koliko metara rakije smo ispekli više u odnosu na prošlu  godinu itd. Čitaj dalje