Kako Ruska Federacija koristi zamrznute devizne rezerve – Morgen i Potkošulja

Cijeli svijet zna da su devizne rezerve Centralne banke Rusije (CBR) u EU, SAD i većini zemalja Komonvelta zamrznute, ali cijeli svijet baš i ne zna sve detalje ove imovinske blokade.

Čitaj dalje

Kapital banaka – Zaštita povjerilaca

Banke  se razlikuju  od firmi iz ostalih, nefinansijskih, branši po tome što se u ogromnoj mjeri finansiraju tuđim izvorima finansiranja, a sopstveni izvori  finansiranja (kapital) čine daleko manji izvora finansiranja poslovne aktivnosti.

Čitaj dalje

Platni promet u bankama Srpske – U slobodnom padu

Republika Srpska ima Jedinstven sistem za multilateralne kompenzacije i cesije.

Čitaj dalje

Kreditni rast u BiH – Anemična krvna slika

Sve zemlje na svijetu su tokom pandemije pokušavale, na razne načine, da održe pozitivne stope kreditnog rasta i da finansiraju preduzeća i građane novim kreditima, na višem nivou.

Čitaj dalje

Na mala vrata

Kao i u martu i u septembru/avgustu ove godine entitetske agencije za bankarstvo su donjele odluku o privremenim mjerama za ublažavanje negativnih ekonomskih posljedica uzrokovanih virusnim oboljenjem Covid-19.

Čitaj Dalje

Q regulacija

U ekonomskoj teoriji, rjeđe u praksi, postoje dva ekstremna tipa ekonomije ili ekonomskog sistema;  ekonomija slobodnog tržišta (eng. free market economy) i planska ekonomija. 

Prvi oblik organizovanja ekonomske aktivnosti podrazumijeva potpuno odsustvo regulacije ekonomskog života, dok drugi oblik zahtijeva totalnu regulaciju.

Čitaj dalje

Ko od šale

U zadnje tri decenije iz godine u godinu, iz mjeseca u mjesec, se ponavljala jedna poruka ekonomske politike formulisana kao „sloboda kretanja ljudi, robe i novca“

Ta ekonomska maksima je uzdignuta na nivo same suštine bosanskohercegovačke ekonomske politike, a to je i glavni princip liberalnog kapitalizma, koji ne bi trebao da poznaje državne granice.

Čitaj dalje

Devizna (ne)ravnoteža

Po metodologiji MMF-a i Evropskim statističkim standardima (ESA 2010), kada se u deviznu imovinu bh banaka uključe KM krediti sa deviznom klauzulom, a u devizne obaveze depoziti u KM sa deviznom klauzulom razlika između devizne aktive i devizne pasive bh banaka (neto otvorena devizna pozicija) ili je pozitivna ili je u ravnoteži.

Ovu neto otvorenu  poziciju smo nazvali de fakto neto otvorena devizna pozicija.

Čitaj dalje

Miran san

Odnos između devizne imovine i deviznih obaveza banaka, kao i neto otvorena devizna pozicija koja po tom osnovu nastaje je objašnjena i sada ostaje da se vidi kolika je neto otvorena devizna pozicija (NODP) na nivou  bankarskog sektora Bosne i Hercegovine?

Čitaj dalje

Kontrola kretanja

Polovinom marta 2020.g radi ublažavanja negativnih  ekonomskih efekata pandemije  obe bh agencije za bankarstvu (ove agencije kontrolišu banke) su donjelu  odluku o privremenim mjerama (Odluka) sa naglaskom na moratorijum/mirovanje kredita.

Čitaj dalje

Kako je malo postalo veliko

Bosanskohercegovački bankarski sektor značajno više potražuje od stranih pravnih lica nego što im duguje  – to je dokazano. 

Neto strana aktiva bh bankarskog sektora (razlika između strane aktive banaka i strane pasive banaka)  je 1,45 mlrd. KM  (april 2020.g.).

Čitaj dalje

Na zapadu ništa novo

Na početku svjetske ekonomsko-finansijske krize (SEFK) 2008-2009.g. stranci, pretežno strane banke, su započeli povlačenje kapitala (stručni naziv je strana pasiva) iz naših banaka i do početka 2014. g. prepolovile kredite i depozite date bh bankama.

Da li  međunarodni tokovi  kapitala i u tekućoj krizi imaju  isti smijer ili se dinamika i intenzitet kretanja ino kapitala ipak promijenila? 

Čitaj dalje

Jedni ulaze, drugi izlaze

Bosna i Hercegovina je dobila kredit MMF-a od oko 650 miliona KM (361 milion dolara), ali je istovremeno “izgubila” 308 miliona KM domaćih depozita.

Čitaj dalje

Đavo

Od kada novovjekovni bh bankarski sektor zna za sebe (2002.g.) u kreditima u domaćoj valuti se ugovara devizna klauzula u evrima, a ovi krediti se zato još i nazivaju i krediti u domaćoj valuti indeksirani u evrima.

Čitaj dalje

Bosanska devizna nirvana

U 2016. godini Narodna skupština Republike Srpske  je raspravljala o kreditima sa deviznom klauzulom u švajcarskim francima (CHF). Franak je prethodno (2015.) naglo ojačao/apresirao što je korisnicima ovih vrsta kredita značajno uvećalo obaveze, prvo po glavnici kredita, a potom i po kamati.

Čitaj dalje

Da li „suzbijati“ rast nenamjenskih gotovinskih kredita građanima, drugi dio?

Nastavak prethodnog posta

Druga grupa kredita odobrenih građanima se odnosi na stambene kredite. Grafikon  pokazuje da najznačajnije učešće stambenih kredita u ukupnim kreditima građana je prisutno u bankarskom sektoru Srbije i Hrvatske (42%), a najmanje u bankarskom sektoru FBiH (17%). Čitaj dalje

Da li „suzbijati“ rast nenamjenskih gotovinskih kredita građanima, prvi dio?

U ukupnom kreditnom portfoliu banaka u Bosni i Hercegovini (BiH), posmatrano prema sektorskoj strukturi, najznačajnije učešće imaju krediti odobreni građanima. Prema podacima sa 30.9.2018. godine u bankama sa sjedištem u Republici Srpskoj (RS) učešće kredita odobrenih građanima u ukupnim kreditima iznosi 45% (2,3 mld KM), dok je taj procenat u bankama sa sjedištem u Federaciji BiH (FBiH) 48% (6,8 mld KM). Čitaj dalje

Sjećanje na Braću Liman

Od 2008. godine bankarska zajednica i ekonomisti se svakog septembra prisjećaju  bankrota investicione banke Lehman Brothers (LB),  bankrota koji je  bio uvod u globalnu finansijsku krizu. LB je bila  američka banka, a njeni osnivači bijahu starinom iz Bavarske. Čitaj dalje

Stopa kapitalizacije banaka

Ciljevi bankarskog poslovanja se kreću u trouglu profitabilnost, likvidnost i sigurnosti poslovanja. Teško je (naravno ne i nemoguće) postići sva tri poslovna cilja istovremeno, jer se neki ciljevi međusobno isključuju. Ako je visoka profitabilnost postavljena kao cilj poslovanja to zahtjeva pretvaranje dodatnih novčanih sredstava u kredite, što smanjuje likvidnost. Čitaj dalje

Loši krediti u bankarskom sektoru

Jedan od vodećih indikatora preformansi/zdravlja bankarskog sektora su loši krediti. U bankarskoj stručnoj terminologiji oni se skraćeno nazivaju NPL (eng. nonperforming loan) i najčešće se izražavaju kao udio/procenat ukupnih (bruto) kredita.  Čitaj dalje

Bad loans in banking sector

One of the leading indicators of the performance/health of the banking sector are bad loans. Read more

Politička ekonomija bh i srpskog bankarstva na primjeru Pavlović International Bank a.d. Slobomir, Bijeljina

Objavljeno u  časopisu Banke u BiH, Sarajevo
Jović, Dragan. 2017. „Politička ekonomija bosanskohercegovačkog i srpskog bankarstva na primjeru Pavlović International Bank a.d. Slobomir, Bijeljina”. Banke u BiH br. 191 God. XIX br. 11-12: 22-26.

Sažetak

Bankrot Bobar banke a.d. Bijeljina i istražne radnje te političko-medijska kampanja u vezi kredita koji je Pavlović banka International a.d. Bijeljina (Banka) dala sadašnjem predsjedniku Republike, kao i bitka dva suprostavljena politička bloka u Republici Srpskoj, značajno su narušili poslovni imidž Banke. Dio srpske političke scene (partije u Republici Srpskoj koje djeluju kroz Savez za promjene) je u ovome predmetu izgubio elementarnu ljudsku i ekonomsku logiku i ponio se vrlo neracionalno i društveno neodgovorno. Čitaj dalje

O zateznoj kamatnoj stopi u Republici Srpskoj i njenoj visini

Objavljeno u časopisu Računovodstvo i poslovne finansije, Sarajevo.

Jović, Dragan. 2014. „O zateznoj kamatnoj stopi u Republici Srpskoj i njenoj visini”. Računovodstvo i poslovne finansije, br. 7/14: 70-76.

Sažetak

U odnosu na odabrane zemlje, ali i u odnosu na Federaciju Bosne i Hercegovine, Republika Srpska ima najvišu zateznu kamatnu stopu. Razlozi za njeno smanjenje su mnogostruki, a mi smo izdvojili njih ukupno devet. Čitaj dalje

Modeliranje zatezne kamatne stope

Objavljeno u časopisu Banke u BiH , Sarajevo.

Jović, Dragan. 2014.“ Modeliranje zatezne kamatne stope”. Banke u BiH. br. 153 God. XVI: 28-33.

Sažetak

Model određivanja zatezne kamatne stope (ZKS) u Bosni i Hercegovini se razlikuje od modela u razvijenim zemljama i u zemljama u razvoju u našem neposrednom okruženju. U Bosni i Hercegovini, njenim entitetima Republici Srpskoj i Federaciji Bosne i Hercegovine, ZKS je određena kao fiksna stopa, a ne kao varijabilna stopa sa dvije komponente; baznom kamatnom stopom (b.k.s). i fiksnim djelom (maržom). Čitaj dalje