Problemi sa javnim dugom Federacije Bosne i Hercegovine – Muštuluk?!

Omiljeni, i najčešći kratkoročni, način zaduživanja i Republike Srpske i Federacije Bosne i Hercegovine je emitovanje,  ili prodaja, trezorskih zapisa na period od šest mjeseci.

Čitaj dalje

Cijene industrijskih proizvoda u Bosni i Hercegovini – Sve će to ostati?

Cijeli svijet je za mjeru inflacije prihvatio  promjenu u cijenama roba i uluga koje kupuju krajnji potrošači – fizička lica ili domaćinstva.

Čitaj dalje

Kamatne stope u eurozoni – Kraj termidorskog terora?

Evropa je nedavno  odlučila da završi dugački ciklus smanjenja kamatnih stopa koji je trajao, sa dva kratka prekida, 20 godina.

Čitaj dalje

Rast evropskih ekonomija – Zapadna pitanja

Stopa rasta realnog BDP, inflacija i stopa nezaposlenosti su tri najbitnija podatka na osnovu kojih se donose zaključci o zdravlju jedne ekonomije i njenom  položaju u  odnosu na druge ekonomije.

Čitaj dalje

Rebalans budžeta Republike Srpske za 2023.godinu – Osnovna promjena

U žaru  ekonomskih rasprava  o rebalansu budžeta na 6.redovnoj sjednici Republike Srpske održanoj početkom novembra  raspravljalo se o svemu i svačemu  osim o onome što je najbitnije.

Čitaj dalje

Monetarni agregati u Bosni i Hercegovini – Šta to bješe novac?

Iza  na  prvi utisak vrlo komplikovanih stručnih pojmova, iz bilo koje oblasti, uvijek se kriju vrlo jednostavne  stvari  razumljive svakom prosječno inteligentnom čovjeku.

Čitaj dalje

Stanogradnja i fiskalna politika – Nova poreska osnovica

S obzirom da ono nagovještava promjene u ekonomiji i reakciju  privrede na mjere ekonomske politike stanje na tržištu nekretnina se uvijek pažljivo  prati i analizira.

Čitaj dalje

Ekonomska statistika i predviđanje rata – Kašalj i zaljubljenost

Za ogromnu većinu ljudi, koji  vode  svoje velike brige i žive svoje male, ali bitne, živote (i životi “velikih”  su mali ) rat između Ukrajine i Rusije je jedno veliko i neočekivano iznenađenje, najviše zbog toga što ga nisu mogli predvideti.

Čitaj dalje

Rast cijena u BiH i promjene u ekonomskom sistemu – Ono što bi trebalo biti najbitnije

Promjene u cijenama pružaju izvanredne informacije za razumijevanje  promjena u ekonomskom sistemu, a nakon toga i za donošenje mjera ekonomske politike radi stvaranja željene strukture ekonomskog  sistema.

Čitaj dalje

Šta Srbija misli o ekonomiji Bosne – I ne samo ona

U Srbiji vlada uverenje da Bosna preuzima monetarnu politiku Evropske centralne banke (ECB) i da nema svoju vlastitu monetarnu politiku.

Čitaj dalje

Zakon o izjednačavanju opterećenja – Ili kako su se Njemci kućili

Posljedice svakog rata su povećanje ekonomske nejednakosti među stanovništvom i Njemačka nakon Drugog svjetskog rata nije bila izuzetak.

Čitaj dalje

Cijene stambenih nekretnina u Njemačkoj – Okruglo 100 godina ranije

Poučeni iskustvom iz perioda Vajmarske Republike (1919 -1933) njemački ekonomisti su vrlo suzdržani i naročito oprezni kada se radi o novčanim (monetarnim) pitanjima.

Čitaj dalje

Infacija u Srbiji – Gašenje domaćih žarišta

Prvi korak  u definisanju svake ekonomske politike koja za cilj ima smanjenje visoke inflacije (antiinflaciona politika) je  određivanje uzroka inflacije.

Čitaj dalje

Kamatne stope i inflacija – Zavisi od

Glavni alat za borbu protiv inflacije pored smanjenja štampanja novca je u većini zemalja povećanje kamatnih  stopa, ali uspeh nikada nije potpuno izvestan, čak ni u zemljama koje  imaju istu valutu.

Čitaj dalje

Ruska proizvodnja u ratnim vremenima – Vojni kejnzijanizam

Na primjeru Njemačke smo vidjeli da njen proizvodni sektor mjereno sa PMI ima ogromnih problema i da je njegovo stanje u avgustu ove godine na nivou najlošijih rezultata iz perioda pandemije (maj 2020. godine).

Čitaj dalje

Stopa nezaposlenosti u Rusiji – Prvi pogled vara

Prilikom interpretacije ekonomskih pokazatelja, čak i onda kada se sigurno čini da ne može postojati nikakva dilema, treba biti vrlo oprezan jer se vrlo lako može izvući potpuno pogrešan zaključak o stanju jedne ekonomije na osnovu krivog tumačenja samo jednog broja ili trenda.

Čitaj dalje

Globalni lanci snabdjevanja – Paradoksalno, nikad bolje

Globalizacija se, i kao proces i kao stanje svjetske ekonomije, zasnivala pored ostalog na specijalizaciji zemalja za određenu vrstu proizvodnje i izmještanju proizvodnje u druge države.

Čitaj dalje

Vanredna sednica Izvršnog odbora Narodne banke Srbije od 11.septembra 2023.godine – Srpska bankarska revolucija

Kriza, u formi inflacije i  rasta kamatnih stopa nas  podseća da tržišna privreda ne podrazumeva samo slobodno formiranje cena, već   i slobodu države da  reguliše te iste cene.

Čitaj dalje

Odnosi banaka sa sjedištem u Republici Srpskoj prema strancima – Ahilova peta

Za 17 dana stupa na snagu  jedna odluka Agencije za bankarstvo Republike Srpske (ABRS) koja je indirektno trebala olakšati finansiranje budžetskog deficita Republike Srpske i povećati likvidnost tržišta javnog duga Republike Srpske.

Čitaj dalje

Sumnja u obveznice Republike Srpske – 12 kupaca?

Prije nekoliko dana, 6.septembra, Republika Srpska je izvršila uspješnu emisiju petogodišnjih obveznica u ukupnoj vrijednosti od 130 miliona KM i po kamatnoj stopi od 6%.

Čitaj dalje

Dugoročno zaduženje Republike Srpske u 2023.godini – Medeni mjesec

U Republici  Srpskoj,  kako kod običnog svijeta,  tako i kod ekonomista i bankara, i službenika u  republičkim, opštinskim i gradskim organima uprave, a pogotovo u krugovima budžetskih korisnika (penzioneri, prosvjeta, boračka populacija) vlada velika zabrinutost u pogledu izvršenja budžeta u 2023.godini.

Čitaj dalje

Emisija obveznica Republike Srpske čija glavnica dospjeva u ratama – Računajte na nas

Od 20.juna  ove godine  Republika Srpska je  počela da emituje petogodišnje  obveznice sa  planom otplate po kojem svake godine otplaćuje jedan dio glavnice.

Čitaj dalje

Zabluda u vezi visine javnog duga – Devizna iluzija

Kada su pitali jednog evropskog  ekonomistu zašto je za ulazak u EU potrebno da javni dug bude ispod 60% BDP, a budžetski deficit manji od -3% BDP odgovor je bio:”Granica za javni dug od 60% BDP je postavljena zato što budžetski defict ne smije biti  veći od -3% BDP, a  budžetski deficit ne smije biti  veći od -3% BDP zato što  je granica za javni dug 60% BDP “.

Čitaj dalje

Devizne rezerve Centralne banke BiH – Crno vino, crne oči?

Da li ste primetili da najveći deo medija  na naslovne strane stavlja pretežno vesti koje kod većine ljudi izazivaju strah, zabrinutost i  teskobu,  a i da ogromna većina javnih ličnosti u eter šalje baš takvu vrstu poruka, kojima mediji ne mogu da odole,  pa ih još i posole podebljanim i dramatičnim naslovima ?

Čitaj dalje

Za koliko se zadužila Republika Srpska do Preobraženja 2023.godine? – Potpuno nepotrebna zbrka

U pogledu  novca koji je pozajmila  Republika Srpska nedavno su date dvije izjave  koje apsolutno ne odgovaraju podacima Ministarstva finansija  Republike Srpske i  Banjalučke berze.

Čitaj dalje

Tviter ekonomija – Si ili Pauel?

Između izvršne vlasti i  monetarne vlast uvijek postoji vrlo napeta bitka, koja ponekad liči na obostrani ples po žici, tik iznad društvenog bezdana.

Čitaj dalje

Ponašanje krda – Mala smicalica, sa velikim posljedicama

Ljudima  upravljaju nagoni, razum i osjećanja, a prema mišljenju ljudi sve reakcije životinja su nagonske,  instinktivne, ili  urođene.

Čitaj dalje

Preveliko kašnjenja u objavljivanju izveštaja o izvršenju budžeta Republike Srpske – Vrijeme je novac

Ovih dana sa svih strana stižu informacije o rekordnim javnim prihodima u BiH, i to bi se u kontekstu izvršenja budžeta Republike Srpske trebalo protumačiti kao izuzetno  pozitivan signal?

Čitaj dalje

Posljedice prevelikog optimizma u planiranju budžeta Republike Srpske – Osuđena na promjene

U prethodnom tekstu smo iznijeli tvrdnju da je nemoguće da Republika Srpska ostvari planirani rast realnog BDP-a od 3,1% u 2023.godine i da je zato rebalans budžeta neminovnost?

Čitaj dalje

Održivost budžeta Republike Srpske – Jesen sa osmjehom rebalansa?

Planiranje budžeta je jedan od najsloženijih poslova ekonomske struke i kao svako drugo planiranje zasniva se na velikom broju pretpostavki o budućim ekonomskim kretanjima.

Čitaj dalje

Finansiranje budžeta Republike Srpske u 2023. godini – Odstupljeno od budžeta?

Najvažnija ekonomska politika, posebno u zemlji poput Bosne, čija centralna banka ne može davati kredite, je  fiskalna, ili uže posmatrano, poreska politika.

Čitaj dalje

Strategija upravljanja javnim dugom Republike Srpske – Ljuta trava na ljutu ranu

Nakon  što je donesena pravosnažna sudska odluka beogradskog suda da je RITE Ugljevik dužan drugoj, slovenačkoj,  strani isplatiti 131 miliona KM i  predati trećinu proizvedene električne energije, postavlja se  pitanje koju strategiju upravljanja javnim dugom Republike Srpske treba izabrati?

Čitaj dalje

Finansiranje javnog duga Republike Srpske – Ruka koja djelimično hrani

Suditi o  prirodi ekonomskih odnosa između Federacije Bosne i Hercegovine i Republike Srpske samo na osnovu različitog tumačenja položaja i  odluka Ustavnog suda Bosne i  Hercegovine u sarajevskim i banjalučkim medijima, i u krugovima sarajevskih i banjalučkih političkih elita (povodom pitanja statusa državne imovine) i negativnih emocija koja po tom osnovu nastaju između ova dva različita, ali i ista, društva bi nas odvelo na put potpuno pogrešnog zaključivanja

Čitaj dalje

Zaposlenost po privrednim djelatnostima u BiH – Kvalitet je u kvantitetu?

O društvenoj grupi se može razumno zaključivati, na način da njena brojnost određuje njenu snagu, kvalitet i uticaj?

Čitaj dalje

Zaposleni u Bosni i Hercegovini – Analiza dva broja

Stanje na tržištu rada je jedan od najbitnijih pokazatelja stanja u nacionalnoj ekonomiji i smjera u kojem se ona kreće.

Čitaj dalje

Zašto Republika Srpska ne bi trebala bankrotirati (5) – Neuporedivo zaduženiji

Javni dug se može meriti samo u apsolutnim vrednostima, ali metodološki je ispravnije da se njegova apsolutna vrednost poredi sa bruto domaćim proizvodom (BDP).

Čitaj dalje

Politika isplate dividendi – Gdje to ima?

Kada se bosanski, ili šire posmatrano, čovjek sa Balkana nečemu negativnom, ili nekome negativnom rezignirano čudi vrlo često to izražava  poznatom pesimističkom  uzrečicom: “Gdje  to ima?”

Čitaj dalje

Isplata dividende Mtela a.d. Banjaluka – Jedan “mali” previd

Mtela a.d. Banjaluka  je preko Banjalučke berze  24.maja 2023. informisao javnost da saziva 47.  redovnu skupštinu akcionara.

Čitaj dalje

Držanje novca u bankama – Radiše i štediše

Svaki ekonomski  sistem, svaka vlada, svaka banka i svaka privreda želi da što više novca bude na računima u bankama.

Čitaj dalje

Majska emisija obveznica Federacije BiH – Jedna zemlja dva gospodara

Posle skoro godinu dana Federacija Bosne i Hercegovine (FBiH, Federacija) je odlučila da emituje obveznice na Sarajevskoj berzi.

Čitaj dalje

Cijena novih stanova u Republici Srpskoj – Silazna putanja

Obično kada započne rast neke pojave na prvi pogled se čini kao da će on zauvijek, ili vrlo, vrlo dugo trajati, a neočekivnost rasta ove pojave stvara dodatno uvjerenje da će trend rasta biti teško prekinuti.

Čitaj dalje

Prva emisija obveznica Republike Srpske nakon završetka teniskog turnira Srpska Open 2023 – Široka i uska ruka

Prvi put poslije završetka teniskog turnira Srpska Open (23.april 2023) Republika Srpska je emitovala obveznice 3.maja 2023. godine, 10 dana poslije.

Čitaj dalje

Istraživanje i razvoj u Bosni i Hercegovini – Razbibriga

U ljudskoj prirodi je da razmišlja o pojavama i predmetima sa kojima je okružena i koje je dotiču, da bi ih što bolje i više razumila i shvatila, te donijela sopstvene stavove, sudove i zaključke o njima.

Čitaj dalje

Ekonomska cijena rata – Saveznici

U svakom ratu se plaća cijena u ljudskim životima, a ukoliko se rat vodi na sopstvenoj teritoriji neizbježni su i veliki ekonomski gubici.

Čitaj dalje

Likvidnost BH Telecoma – Pet plus

Svaka firma, bila ona mala, ili velika poput BH Telecoma d.d. Sarajevo, ima dvije vrste imovine – tekuću  i fiksnu.

Čitaj dalje

Ekonomska budućnost Crne Gore – 51% : 49%

Drugog aprila objavljeni  su rezultati  izbora za predsjednika Crne Gore, na kojima je ova država za predsjednika dobila ekonomistu sa izvanrednim stručnim i naučnim referencama, a  mnogi su u ovome  izboru vidjeli dobru vijest za crnogorsku ekonomiju.

Čitaj dalje

Prevremeni otkup obveznica Dojče banke Frankfurt – Neizbežna zarada

U ovome tekstu nećemo  detaljno pisati o velikom padu cena akcija Dojče banke  Frankfurt koji se desio 24.marta 2023. već  o jednoj njenoj poslovnoj odluci koja najbolje pokazuje da između nje i Kredit Svis i Banke Silikonske doline, za sada, nema znaka jednakosti.

Čitaj dalje

Visina kamatne stope – Bogatstvo različitosti

U  Srbiji,  Hrvatskoj i Bosni monetarna politika (koju vode centralne banke) se uči iz knjiga koje se mnogo ne razlikuju.

Čitaj dalje

Posledice Bregzita – O medu i mleku

U junu 2016.  Velika Britanija je na referendumu  tesnom većinom odlučila da izađe iz Evropske Unije.

Čitaj dalje

Ocijena ekonomskih reformi u Bosni i Hercegovini – Potpuno  pogrešna pretpostavka

Od ekonomskih reformi  u BiH započetih na kraju XX  vjeka, a poslije rata 1992 – 1995, očekivalo se da uspostavi efikasniju privrednu strukturu i  rentabilnija i produktivnija preduzeća.

Čitaj dalje

Svjetski novčani poredak – Petrodolar

Nakon Drugog  svjetskog  rata  američki i saudijski vladari su se dogovorili da se cijena nafte obračunava u  američkim dolarima i tim dogovorom je, uz fiksiranje  odnosa cijene zlata u dolarima, kreiran  svjetski novčani poredak baziran na dolaru.

Čitaj dalje

Krediti i depoziti stanovnika Bosne i Hercegovine – Odumiranje klasne svijesti

U Bosni, a i u ostalim zemljama druge Jugoslavije,  skoro niko više ne pominje podjelu društva na klase,  osim možda poneki zadrti profesor nauke o društvu (sociolog), ali i  on to čini u strahu da izgovara implicitno zabranjene stvari i  pojmove.

Čitaj dalje

Kamatna stopa na srpske i hrvatske obveznice – Hotel Esplanade

I Srbija i Hrvatska imaju visoke javne dugove,  iako se to pored dužničkih šampiona, Španije, Portugala, Italije i Grčke, baš i ne primjećuje.

Čitaj dalje