Rast gotovine evidentirane u blagajnama ALTA banke godinama uoči oduzimanja dozvole za rad (30.10.2026) postavlja pitanje o prirodi njene neuobičajeno visoke računovodstvene likvidnosti.
Category: For thinking/Za razmišljanje
Likvidnost, računovodstvena solventnost i finansijsko restrukturiranje Elektrokrajine a.d. Banjaluka
Finansijska održivost elektrodistributivnog preduzeća ne mjeri se samo vrijednošću njegove imovine nego i sposobnošću da obaveze izmiruje onda kada dospiju. Na primjeru ODS „Elektrokrajina“ a.d. Banja Luka istraživanje razdvaja kratkoročnu likvidnost, računovodstvenu solventnost i efekte finansijskog restrukturiranja u razdoblju 2019–2026.
Alta Banka – Mogući bilansni i vanbilansni razlozi za pokretanje stečajnog postupka
Narodna banka Srbije je 30. oktobra 2026. oduzela ALTA banci dozvolu za rad i donijela rješenje o ispunjenosti uslova za pokretanje stečajnog postupka. Kao neposredne razloge navela je znatno pogoršanje finansijskog stanja, rizik od daljeg slabljenja likvidnosti i ugrožavanje interesa deponenata.
Dinar u sjenci evra: valutno uokviravanje i monetarni suverenitet Srbije
U subotu, 31. oktobra 2026. godine, na naslovnoj strani beogradske „Politike“ objavljen je članak o raspodjeli budžetskih sredstava izbornim listama prema broju osvojenih poslaničkih mandata. Članak je imao nadnaslov „Zarada“ po osnovu osvojenih mandata, dok su u naslovu istaknuti iznosi od 5,7 miliona evra za Studentsku listu i 4,2 miliona evra za „Ujedinjenu Srbiju“. Naizgled uobičajena novinarska odluka o izboru obračunske valute otvara znatno šire pitanje: zbog čega se dinarska budžetska sredstva Srbije u prvom planu predstavljaju u evrima?
Nominalna i realna zarada po akciji Mtela a.d. Banjaluka – Sačuvana kupovna moć iz 2016. godine
Prema finansijskim izvještijama objavljenim 30.oktobra nominalna zarada po akciji (EPS – earning per share) Mtela a.d. Banja Luka za prvih devet mjeseci 2026. godine dostigla je 0,1523 KM, naspram 0,1027 KM u istom periodu 2025. godine.
Da li je tržište akcija Mtela a.d. Banjaluka postalo tržište prodavaca?
Trgovački dan na tržištu akcija Mtela a.d. Banjaluka (TLKM – R-A) u petak 30.10.2026. završen je posljednjom cijenom od 0,980 KM, uz dnevni rast od 3,39%. Prosječna ostvarena cijena iznosila je oko 0,976 KM, a u 15.444 prometovane akcije ostvaren je promet od 15.071,62 KM. Posljednja transakcija na dan 30.10.2026. izvršena je na gornjoj granici dnevnog raspona od 0,960 do 0,980 KM. To svjedoči o pozitivnom dnevnom cjenovnom pomaku, ali promjena zaključene cijene nije isto što i promjena ravnoteže u knjizi naloga ili kupovnih i prodajnih količina. Nas u ovome tekstu zanima da li je tržište akcija Metela a.d. Banjaluka nakon dugo vremana postalo tržište prodavaca?
Oktobarska rasprodaja sektora poluprovodnika: korekcija ili medvjeđe tržište?
U oktobru su američke berze ponovo dovele u pitanje visoke cijene akcija sektora poluprovodnika. Pad je bio izuzetno visok, a u analizama ovog tržišnog kretanja koriste se tri termina: korekcija (correction), rasprodaja (sell-off) i medvjeđe tržište (bear market). Ovi pojmovi nisu međusobno isključivi, jer rasprodaja opisuje karakter tržišnog pada, a korekcija i medvjeđe tržište njegovu veličinu u odnosu na prethodni maksimum.
Nova akvizicija Mtela a.d. Banjaluka i tržište kupaca
Nakon nekoliko nedjelja pada cijena akcija, sudeći prema količini i rasporedu kupovnih i prodajnih naloga, tržište kao da ponovo, ispočetka, otkriva draži držanja akcija Mtela a.d. Banjaluka?
Jednostavan način za povećanje prometa akcijama na Banjalučkoj berzi — kao da je bilo nekad
Koliko puta vam se desilo da sretnete neku osobu, s kojom niste dugo vremena komunicirali – ni u četiri oka ni elektronski – i u momentu shvatite da ste potpuno zaboravili na tu osobu, kao da više nije živa?
Razlozi američkog intervencionizma na tržištu obveznica
Američko Ministarstvo finansija je tokom ove nedjelje nastavilo da interveniše obećanim jačim intenzitetom na tržištu američkih obveznica; kakav je bio efekat intervencije i zašto je ovo tržište odjednom toliko značajno?
Carry trade između jena i dolara: uloga razlike u kamatnim stopama i promjena u monetarnoj politici
Carry trade predstavlja jednu od mnogobrojnih investicionih strategija: investitor pozajmljuje u valuti sa relativno niskom kamatnom stopom i ta sredstva ulaže u finansijsku aktivu koja donosi viši prinos. Japan, japanski jen, je tokom posljednjih skoro 40 godina, sa manjim prekidima, predstavljao idealan osnov za ovu strategiju; Banka Japana (BOJ) je mnogo duže od drugih velikih centralnih banaka održavala referentnu kamatnu stopu na veoma niskom, a jedno vrijeme i negativnom nivou.
Rast prinosa na američkom tržištu dugoročnih obveznica: inflacija ili realni prinosi?
Šta je suština masovne rasprodaje obveznica na najrazvijenijim finansijskim tržištima tokom ove godine, koja obara cijene obveznica i povećava prinose? Da li je to samo rast inflacije ili se u pozadini nalaze i neki drugi faktori?
Prinosi na američke obveznice: između Ministarstva finansija, tržišta i Feda
Na američkom finansijskom tržištu je ponovo tokom posljednjih dana na površinu isplivalo staro rivalstvo između države, koja intervencijama nastoji da usmjerava tržišta, i tržišta, koje se vodi prema finansijskim interesima i informacijama kojima ga razne, kredibilne strane hrane.
Restriktivna monetarna politika kao odgovor na inflacione pritiske izazvane napadom na Iran i ratom u Ukrajini
Ekonomska politika je vrlo često prisiljena da reaguje na posljedice djelovanja nekih drugih politika, čija krajnja namjera uopšte nije bila stvaranje negativnih ekonomskih efekata, a na kraju su ipak do njih dovele.
Rasprodaja europskih obveznica: Bund pod pritiskom rata, inflacije i rastuće ponude duga
Globalna rasprodaja državnih obveznica počela se snažnije širiti početkom srpnja 2026., nakon relativno mirnog lipnja i sve veće sumnje ulagača da će dogovor SAD-a i Irana, formaliziran 17. lipnja, donijeti trajno smirivanje sukoba.
Upotreba generativne vještačke inteligencije, procijenjana ušteda vremena i potencijalni rast produktivnosti rada
Kada su se pojavili personalni računari, brzina i preciznost obrade podataka dramatično su porasle – od generativne vještačke inteligencije očekuju se slični efekti. Generativna AI dostigla je približno isti nivo prihvatanja na radnom mjestu oko tri puta brže nego personalni računari.
Zašto se obveznice MKD Pro Fin rasprodaju u prvoj minuti?
Izgleda nestvarno, ali i na tržištu sa izuzetno niskim prometom, poput Banjalučke berze (BLSE), postoje, mimo entitetskih obveznica i trezorskih zapisa, i drugi finansijski instrumenti za kojima vlada snažna tražnja. Oni potvrđuju ulogu berze u finansijskom sistemu i ne dozvoljavaju da nelikvidnost potpuno preplavi tržište.
Digitalni novac, kreditno posredovanje i zamka likvidnosti – Kineski odgovor
Prema metodologiji Banke za međunarodna poravnanja (BIS), CBDC (Central Bank Digital Currency) je digitalni novac koji predstavlja direktnu obavezu centralne banke, uz jedno bitno razlikovanje: CBDC na veliko (wholesale CBDC) namenjen je prvenstveno bankama i drugim finansijskim institucijama, dok je CBDC na malo (retail CBDC) namenjen građanima i preduzećima – nebankarskom sektoru.
Digitalni evro – Digitalna gotovina Eurosistema
Digitalni evro je projekat Eurosistema (Evropska centralna banka i nacionalne centralne banke zemalja evrozone) kojim bi građanima i preduzećima, odnosno nebankarskom sektoru, bilo omogućeno da drže novac centralne banke u digitalnom obliku, a ne, kao što je sada slučaj, prvenstveno u obliku fizičke gotovine.
Kako NBS utiče na inflaciju? – Referentna kamatna stopa i prenos monetarne politike
Efikasnost Narodne banke Srbije (NBS) u postizanju ciljane inflacije zavisi od efikasne upotrebe instrumenata koji su joj na raspolaganju. Koji je glavni instrument kojim NBS utiče na inflaciju i, uopšte, na ekonomska kretanja u Srbiji?