Na jačanje evra u odnosu na dolar, koje se odvijalo skoro tokom cele 2025. godine, deluje više faktora, a jedan od glavnih su promene monetarnog odnosa snaga između SAD i evrozone, a ne bolji ekonomski performansi evropske ekonomije.
Category: Eurozone/Zona eura
Ukupna i bazna inflacija u eurozoni u srednjoročnom periodu – Kontrola nad inflacijom
Ukupna inflacija (eng. headline inflation) u eurozoni u novembru, od 2,1%, na nivou je očekivane, a i tzv. bazna inflacija (eng. core inflation), koja se dobije kada se od ukupne oduzme rast cijena energije i hrane, od 2,4%, takođe je očekivana.
Troškovi rada – Realni rast životnog standarda
Trošak rada (labour cost) predstavlja ukupnu cenu koju poslodavac plaća za angažovanje zaposlenog – pored neto plate, u ove troškove ulaze i porezi i doprinosi i svi dodatni troškovi vezani za radni angažman.
Ekonomije eurozone – Stanje i perspektive
Brojne evropske institucije iz javnog i privatnog sektora pokušavaju da izmjere performanse evropske ekonomije i da odrede njeno buduće kretanje – dobijeni podaci često ne daju jednoznačan odgovor o sadašnjosti i budućnosti evropske ekonomije.
Odluka Evropske centralne banke – Vatrogasni aparat
Poslednji sastanak upravnog odbora Evropske centralne banke posvećen monetarnoj politici održan je pre nekoliko dana, 11. septembra.
Tržište rada u Europskoj uniji – Oglašena slobodna radna mjesta
Tržište rada specifično je po tome što se na njemu ne „prometuju“ robe i usluge, već ljudi – kao posebna vrsta „robe“.
Inflacija u Hrvatskoj – Divergencija?
S obzirom na to da je jedan od razloga ulaska malih ekonomija u monetarnu uniju niska, kontrolirana i predvidiva inflacija, a kako se inflacija u Hrvatskoj još uvijek nije povinovala tom pravilu, treba li hrvatsku ekonomsku politiku, i u okviru nje politiku ekonomskih integracija, proglasiti neuspješnom?
Tržište obveznica u eurozoni – Normalna kriva prinosa
Finansijska tržišta na području bivše Jugoslavije se klasifikuju kao tržišta u nastajanju (emerging markets) i zato je njihova sposobnost dijagnoze ekonomskog stanja i prognoziranja kretanja ekonomije vrlo niska, ali razvijena finansijska tržišta itekako daju informaciju o stanju u kojem se nalazi ekonomija i očekivanjima u pogledu ekonomskog rasta.
Kamatne stope u eurozoni i Bosni – Novac privredi budzašta?
Nedavno objavljeni podaci o poslovanju banaka sa sjedištem u Federaciji BiH (Agencija za bankarstvo FBiH – FBA) na dan 31.12.2024.godine pružaju obilje informacija i podataka od velike koristi za razumjevanje načina funkcionisanja ovoga sektora, a sa obzirom da je i Evropska centralna banka (ECB) objavila iste podatke, i za njegovu uporednu analizu sa velikim bankarskim sektorom eurozone i sa bankama pojedinih zemlja iz eurozone.
Ekonomski ciljevi (ne)prijateljskih država – Usluga za uslugu
U 20. vijeku, rat de facto između Ukrajine i Rusije (de jure to je bio rat između bijelih i crvenih) trajao je četiri godine (1918–1922), a rat koji je izbio ponovo između istih strana, 100 godina poslije, ima dobre šanse da se završi za tri godine (2022–2025).
Cena industrijske struje – Bosanska nafta
Zavisno od raspoloživosti električne energije, željene profitabilnosti elektroenergetskog sektora, odnosu ekonomske politike prema industrijskim potrošačima i životnom standardu građana, a polazeći i od strukture i regulacije tržišta električne energije, promene u cenama električne energije namenjene pravnim licima su se u nekoliko zadnjih godina razlikovale od zemlje do zemlje.
Profitabilnost banaka – Tržište ne pamti
Gotovo neprekidno, od oktobra 2008. do juna 2022.godine, Evropska centralna banka (ECB) je spuštala svoje referentne kamatne stope, a u jednom dugačkom, osmogodišnjem, periodu (jun 2014 – jun 2022) one su bile čak i negativne.
Depoziti po viđenju fizičkih lica – Kao kola bez točka
U ekonomskoj teoriji se uvijek polazi od pretpostavke da se svi učesnici u ekonomskom životu jednog društva ponašaju ekonomski racionalno.
Kvazi industrijska revolucija u Evropskoj uniji – Replika Maršalovog plana
Ekonomski i društveni problemi sa kojima se Evropa suočava su očigledni ali u jednom raznolikom skupu od 28 zemalja neke članice ih tretiraju kao šansu za rast i razvoj.
Evropski i francuski ciklus – Pozitivna nula
Nije ni malo čudno da su najveće apologete (branitelji, zagovaratelji) socijalizma, preko noći postali njegovi najveći kritičari – ekstremizam je samo promenio pol, sve ostalo je posledica licemernog karaktera.
Kamatna stopa na javni dug zemalja eurozone – ECB uravnilovka
Zadatak ekonomskih statistika je da daju precizne informacije o stanju ekonomije, kako bi poslužili kao podloga za kreiranje odluka u javnom (ekonomska politika) i privatnom sektoru.
Kamatne stope u eurozoni – Kraj termidorskog terora?
Evropa je nedavno odlučila da završi dugački ciklus smanjenja kamatnih stopa koji je trajao, sa dva kratka prekida, 20 godina.
Novac u tri valutna područja – Miris M2 na Balkanu
Koliko god dobrovoljno, ili prisilno, stremili ka Evropskoj uniji i dokazivali da se EU ne razlikuju mnogo od njih, jer su i njih dve, od kada znaju za sebe u Evropi, i Srbija i Bosna se od EU razlikuju u mnogo toga – čak i u onim stvarima u kojima se ne bi trebala očekivati razlika.
Kamatne stope i inflacija – Zavisi od
Glavni alat za borbu protiv inflacije pored smanjenja štampanja novca je u većini zemalja povećanje kamatnih stopa, ali uspeh nikada nije potpuno izvestan, čak ni u zemljama koje imaju istu valutu.
Posljedice prevelikog optimizma u planiranju budžeta Republike Srpske – Osuđena na promjene
U prethodnom tekstu smo iznijeli tvrdnju da je nemoguće da Republika Srpska ostvari planirani rast realnog BDP-a od 3,1% u 2023.godine i da je zato rebalans budžeta neminovnost?