Nedavno je objavljena vrlo važna, korisna i informativna publikacija Centralna banka Bosne i Hercegovine (CBBiH) pod naslovom „Ocjena rizika za financijsku stabilnost za prvo polugodište 2025. godine“. Riječ je o jedinstvenoj publikaciji, što joj daje dodatnu vrijednost i značaj, jer se pitanjem financijske stabilnosti bave i entitetske agencije za bankarstvo, ali one ne objavljuju svoje nalaze o toj temi.
Category: Bosnia and Herzegovina/Bosna i Hercegovina
Geopolitički rizici iz ekonomske perspektive – Prijetnje i čin
Do početka rata između Rusije i Ukrajine na vezu političkih rizika na globalnom nivou i ekonomskih procesa ukazivalo se tek sporadično. Međutim, serija sukoba koja je potom uslijedila na Bliskom istoku, kao i nedavni napadi Sjedinjenih Američkih Država i Izraela na Iran, ponovo su na velika vrata uveli geopolitičke rizike u svjetsku ekonomiju i međunarodne finansije.
Državna fiskalna politika u Bosni i Hercegovini – Bezruka Bosna?
Često se ističe da je Bosna i Hercegovina, prema važećim propisima, država s ograničenim državnim suverenitetom (pritom se prije svega misli na ovlasti Ureda visokog predstavnika), a ne primjećuje se da se ni ona državna ovlaštenja i prava koja nisu uskraćena ex lege, a vrlo su važna za funkcioniranje države, ne koriste.
Emisija vrijednosnih papira države Bosne i Hercegovine – Već odavno punoljetan
Zakon o zaduživanju, dugu i garancijama Bosne i Hercegovine (Zakon) donesen je prije 21 godinu, a u dva navrata je izmijenjen i dopunjen (SG BiH br. 52/05, 103/09 i 90/16).
Inflacija u eurozoni i Bosni i Hercegovini – Ovaj put ECB neće pomoći
Od polovice 2022. godine Europska središnja banka povećavanjem kamatnih stopa poskupljivala je kredite i poticala štednju, s krajnjim ciljem smanjenja potrošnje i obaranja inflacije.
Građevinska djelatnost u Bosni i Hercegovini u 2025. godini – Stanovi, hale i infrastruktura
Na osnovu indeksa izdatih odobrenja za građenje za Bosnu i Hercegovinu u 2025. godini može se sagledati ne samo stanje građevinske aktivnosti, već i šire privredne aktivnosti, te dati naznake opšteg stanja ekonomije i ekonomske budućnosti, i to bez uvida u ostale vodeće ekonomske pokazatelje.
Cijena stana u tri dijela – Stopa urbanizacije
Hrvatska i Bosna i Hercegovina imaju identičnu metodologiju strukturiranja cijene završenih i prodatih stanova i po jedan, odnosno dva, urbana državna centra u kojima se stanogradnja statistički posebno prati.
Stopa rasta realnog bruto domaćeg proizvoda Bosne i Hercegovine – Nazadovanje
Na samom kraju stare godine, 31. decembra, državna agencija za statistiku (BHAS) obavijestila je javnost o skoroj i davnoj privrednoj dinamici, predstavljenoj kroz promjene u bruto domaćem proizvodu po privrednim djelatnostima (proizvodni princip) i po glavnim vrstama potrošnje (potrošni, odnosno rashodni princip).
Očekivana rentabilnost ulaganja Mtela a.d. Banjaluka u zavisna i nezavisna preduzeća – Dobri poslovni običaji
U nekonsolidovanim finansijskim izvještajima Mtela a.d. Banjaluka nalaze se podaci, vjerodostojni svjedoci višegodišnje, dvodecenijske poslovne politike Mtela, koja je kroz akvizicije srodnih preduzeća težila, i ostvarila, lidersku poziciju na tržištu komunikacija u Bosni i Hercegovini.
Diverzifikacija i rast prihoda Mtela a.d. Banjaluka – Željeni nivo prihoda iz dobiti povezanih preduzeća
Prije većih akvizicija tržišni udio Mtela a.d. Banjaluka bio je vrlo skroman: oko 90 hiljada korisnika fiksnog interneta (sa tržišnim udjelom između 25% i 30%) i ispod 25 hiljada TV korisnika.
Plate i inflacija – Inflaciona spirala?
Visoke stope inflacije su zaoštrile odnos između radnika i poslodavaca – radnici su se radi prvo očuvanja, pa potom i rasta životnog standarda, borili za brži rast plata od cijena, a poslodavci su upozoravali na vezu između rasta troškova radne snage, cijene koštanja i prodajne cijene proizvoda i usluga.
Prve bosanske sistemski bitne banke – Hazarderski nemoral
Za povjerioca banke najvažnije je poslovno zdravlje banke u kojoj drži, odnosno kojoj je pozajmio novac, ali institucija koja kontroliše poslovanje banaka, čiji je zadatak da obezbijedi stabilnost bankarskog sistema kao cjeline, uopšte ne razmišlja na takav, usko dužničko-povjerilački način svojstven pojedinim deponentima i štedišama.
Kapital u bosanskim bankama i kreditni rizik dužničkih hartija od vrednosti vlada entiteta – Bezrizični tretman
U vezi projektovanog smanjenja stope adekvatnosti kapitala banaka sa sedištem u Republici Srpskoj (od 31.12.2026. godine minimalni regulatorni kapital će biti smanjen sa 12% na 10% rizične aktive), povezano sa posledicima koje ove izmene imaju na poslovanje banaka (videti prethodni tekst “Izmene kapitalnih zahteva u Republici Srpskoj – Posledice”), trebalo je možda više računa voditi i o razlikama u strukturi bilansa banaka s jedne strane i načina na koji se izračunava rizična aktiva banaka, tj. adekvatnost kapitala, sa druge strane.
Poreski tretman dividende – Vlasnici besanih noći
Uvijek kada se povede rasprava o izmjenama u poreskoj politici Republike Srpske, jedno od glavnih tema postane oporezivanje dividende, ali ne i drugih sličnih prihoda od ulaganja u kapital i ostalih novčanih uloga.
Izmene kapitalnih zahteva u Republici Srpskoj – Posledice
Sa aspekta odnosa prema kapitalu, banke sa sedištem u dva bosanska entiteta funkcionisale su kao sijamski blizanci, a izmene entitetskih zakona o bankama sprovedene tokom ove godine kao da nagoveštavaju da će u ovom bitnom delu bankarskog poslovanja doći do promena?
Stopa kapitala u bosanskim bankama – Za svaki slučaj
Određivanje kapitalizovanosti banke, ili bankarskog sektora, na bazi odnosa između nekog, prema zahtevima regulatora usklađenog kapitala (CET, Tier 1, regulatorni kapital) i rizične aktive banaka, tj. aktive koja je usklađena sa rizicima, nije jedini način merenja sposobnosti banke da preuzme na sebe (na kapital) gubitke u poslovanju i da zaštiti sredstva poverilaca (deponenata i kreditora).
Novi inflacioni talas? – Brigo moja pređi na drugoga
Evrozona kao valutno područje kojim vlada evro, proglasila je pobedu nad inflacijom, ona je već mesecima izuzetno niska, a u julu je bila 2% – na vrhuncu inflacionog talasa (u oktobru 2022) stopa inflacije merenа potrošačkim cenama bila je 10,6%.
Rata u Ukrajini i očekivanja investitora – Nekom rat, nekom brat
Ekspanzija vojne industrije sa obe strane Atlantika, uzrokovana ubrzanim naoružavanjem Ukrajine, Evrope, Amerike i Izraela, i s tim u vezi veliki rast cijena akcija ovih akcionarskih društava otkriva u grubim crtama zanimljiv način razmišljanja investitora o ratovima koji se vode, njihovom trajanju i eventualnim ishodima.
Poljoprivreda u Bosni i Hercegovini između državnog deviznog kursa i državnog budžeta – Traktorijada u Bužimu
Udruženim snagama, veliki entuzijazam, neracionalni optimizam, totalna neinformisanost, sklonost ka senzacionalizmu i visoke temperature mogu proizvesti potpuno iskrivljen i pogrešan pogled na ekonomsku stvarnost, ali i pogled koji je dobra polazna tačka za racionalnu ekonomsku analizu i prijedlog novih mjera ekonomske politike?
Strana valuta u bankarskom sektoru – Mit o Sizifu
U pojedinim segmentima izuzetno aktivna strategija promovisanja i podsticanja što veće upotrebe dinara u ekonomskom sistemu Srbije dala je izuzetno dobre rezultate, ali pojedini pokazatelji stepena dinarizacije nalažu kritičko preispitivanje makroekonomskih uslova u kojima se ova formalna strategija dinarizacije (koja predstavlja neformalnu strategiju deevrizacije) sprovodi.