Koncept očekivanja (expectations) jedan je od temeljnih pojmova u ekonomskoj nauci, posebno u makroekonomiji. Njegova osnovna poruka je da se ekonomske odluke ne donose samo na osnovu sadašnjih informacija, nego i na osnovu onoga što se očekuje da će se dogoditi u bliskoj ili daljoj budućnosti.
Category: Comparative analysis/Komparativna analiza
Državna fiskalna politika u Bosni i Hercegovini – Bezruka Bosna?
Često se ističe da je Bosna i Hercegovina, prema važećim propisima, država s ograničenim državnim suverenitetom (pritom se prije svega misli na ovlasti Ureda visokog predstavnika), a ne primjećuje se da se ni ona državna ovlaštenja i prava koja nisu uskraćena ex lege, a vrlo su važna za funkcioniranje države, ne koriste.
Politika i robna tržišta – dr. Copper
Bakar je jedan od najvažnijih industrijskih metala i kao jedna od globalnih roba ima široku primjenu u elektroenergetskim sistemima i instalacijama, građevinskoj djelatnosti, transportu i proizvodnji elektronskih komponenti.
Da li će umjetna inteligencija zamijeniti Word i Excel? – AI disrupcija
Kada je 80-ih godina prošlog vijeka kompjuter počeo prodirati u kancelarije, pojavio se strah da će kompjuteri zamijeniti ljude, a na istom principu danas funkcioniše i odnos AI – čovjek.
Hrvatska ekonomija u EU – 13 godina poslije
Da li su ekonomski ciljevi zbog kojih je Hrvatska 2013. godine ušla u EU ostvareni i da li se Hrvatskoj isplatio ulazak u EU, moguće je odgovoriti, jer je od ulaska u EU prošlo 13 godina.
Stopa rasta realnog bruto domaćeg proizvoda Bosne i Hercegovine – Nazadovanje
Na samom kraju stare godine, 31. decembra, državna agencija za statistiku (BHAS) obavijestila je javnost o skoroj i davnoj privrednoj dinamici, predstavljenoj kroz promjene u bruto domaćem proizvodu po privrednim djelatnostima (proizvodni princip) i po glavnim vrstama potrošnje (potrošni, odnosno rashodni princip).
Gasovodni prirodni gas i tečni prirodni gas – LNG premija
Rat u Ukrajini i sabotaže na plinovodima koji su dnom Baltičkog mora povezivali Rusiju i Njemačku potpuno su izmijenili odnos EU prema energiji – u osnovi te promjene je postepeno odbacivanje ruskog gasovodnog (pipeline) prirodnog gasa (PNG – pipeline natural gas) i strateška preorijentacija na neruski ukapljeni, tekući prirodni gas (LNG – liquefied natural gas).
Monetarne strategije i cijene – Kumulativna inflacija
Strategija se generalno označava kao skup metoda i sredstava za postizanje nekog cilja, a monetarna strategija je specifična poslovna strategija kojom centralna banka odlučuje na koji način će voditi monetarnu politiku kako bi ostvarila svoj glavni cilj, a to je najčešće niska i stabilna inflacija.
Zemlje izvoznice nafte – OPEC i OPEC+
Zemlje OPEC-a, u saradnji s ostalim izvoznicima nafte (OPEC+), imaju moć da preko dogovora o količini sirove nafte koju planiraju staviti na raspolaganje tržištu, utiču direktno na cijenu ove robe, a indirektno i na cijenu naftnih derivata, te na kraju i na globalnu i nacionalnu stopu inflacije.
Uzroci pada cijene crnog zlata – Geopolitička premija
Cijena sirove nafte pada već treću sedmicu uzastopno. U petak je iznosila 61,3 USD po barelu (Brent Oil LCOZ5). Šta se nalazi u pozadini tog pada i koji faktori – čisto ekonomski i pretežno neekonomski – utiču na pad cijene, nakon što je ona polovinom juna dostigla svoju drugu najvišu vrijednost (77 dolara po barelu) u ovoj godini?
Novi inflacioni talas? – Brigo moja pređi na drugoga
Evrozona kao valutno područje kojim vlada evro, proglasila je pobedu nad inflacijom, ona je već mesecima izuzetno niska, a u julu je bila 2% – na vrhuncu inflacionog talasa (u oktobru 2022) stopa inflacije merenа potrošačkim cenama bila je 10,6%.
Javni dug, inflacija i ekonomski razvoj – Procedura prekomjernog deficita
U stalnoj težnji da se prilagodi potrebama društva koje se mijenja i promjenjivog okruženja, ekonomski sustavi ne smiju sebi dopustiti preveliku dosljednost u poštovanju pravila koja su im nekada države ili državne zajednice, na njihov prijedlog, nametnule.
Tržište rada u Europskoj uniji – Oglašena slobodna radna mjesta
Tržište rada specifično je po tome što se na njemu ne „prometuju“ robe i usluge, već ljudi – kao posebna vrsta „robe“.
Monetarna politika i meteorologija – Pala je kiša
U prvoj polovini jula Izvršni odbor Narodne banke Srbije (NBS) odlučio je da zadrži kamatne stope na nepromenjenom nivou, čime je demonstriran visok stepen nezavisnosti monetarne politike u Srbiji u odnosu na monetarnu politiku u evrozoni koju sprovodi Evropska centralna banka (ECB), a koja traje već duže vreme – takva samostalna i različita politika kamatnih stopa NBS nije slučajnost i ima osnovu u kretanju potrošačkih cena.
Strana valuta u bankarskom sektoru – Mit o Sizifu
U pojedinim segmentima izuzetno aktivna strategija promovisanja i podsticanja što veće upotrebe dinara u ekonomskom sistemu Srbije dala je izuzetno dobre rezultate, ali pojedini pokazatelji stepena dinarizacije nalažu kritičko preispitivanje makroekonomskih uslova u kojima se ova formalna strategija dinarizacije (koja predstavlja neformalnu strategiju deevrizacije) sprovodi.
Neki uzroci pada tržišta akcija u Republici Srpskoj – Samo zajednička akcija
Bez obzira na to koliko su finansijsko tržište, a posebno tržište akcija, nelikvidni i s niskim prometom, berze — tačnije, berzanski indeksi — i dalje predstavljaju barometar stanja u privredi ili barem pokazatelj očekivanja o budućim ekonomskim kretanjima.
Kako povećati likvidnost bosanskog gospodarstva u svjetlu neke buduće kreditne krize? – Zemlja koja tvrdoglavo i na vlastitu štetu ustrajno odbija promjene
U Bosni se već odavno zaustavio razvoj monetarnog sustava, koji je praktički prepušten komercijalnim bankama. One odlučuju koliko novca će, kome, pod kojim uvjetima i na koji rok posuditi.
Promene u krivoj prinosa SAD – Ne valja ni jedno ni drugo
Amerika ima najveći javni dug na svetu, pa sve što se s njim dešava — direktno ili indirektno, u većoj ili manjoj meri — utiče na svetsku ekonomiju i praktično sve nacionalne ekonomije.
Iako neke od njih žive u iluziji da ih se to ne tiče, realnost je drugačija.
Kratki i srednji rok u američkoj ekonomskoj politici – No pain no gain?
Mnogobrojni ekonomski indikatori — posebno oni koji su glavna meta nove američke administracije — pokazuju da su prvih 100 dana Trampove administracije, zbog potpuno nekonvencionalne ekonomske politike, obeleženi kao izuzetno loš početak drugog predsedničkog mandata – pravi ekonomski fijasko.
Carinski rat i finansijska tržišta – Najgore je prošlo?
Novi američki predsjednik, kojem je ovo drugi mandat, obećao je da će svojom novom ekonomskom politikom “Ameriku učiniti ponovo velikom” – taj slogan je za sada ne odgovara stanju na finansijskom tržištu, već mu naprotiv u ogromnoj mjeri protivrječi.