Uoči 1. maja, Praznika rada, European Central Bank odlučila je da ne poveća kamatne stope, a na osnovu najaktuelnijih tržišnih podataka verovatnoća da će ECB povećati kamatnu stopu u junu iznosi 90%.
Category: Energy/Energija
Procena inflacije u Bosni – Elementarna logika
Krajem marta bosanska centralna banka je objavila brzu procenu inflacije za prvo tromesečje 2026. i prvo polugodište 2026. godine, u kojem otkriva način na koji ona shvata odnos između ukupne i bazne inflacije, u kontekstu novog naftnog i inflatornog šoka izazvanog napadom na Iran i konceptom njegove odbrane, koja u sferi energetike teži da podigne cenu sirove nafte i stvori nepodnošljive troškove suprotnoj strani.
Geopolitički rizici iz ekonomske perspektive – Prijetnje i čin
Do početka rata između Rusije i Ukrajine na vezu političkih rizika na globalnom nivou i ekonomskih procesa ukazivalo se tek sporadično. Međutim, serija sukoba koja je potom uslijedila na Bliskom istoku, kao i nedavni napadi Sjedinjenih Američkih Država i Izraela na Iran, ponovo su na velika vrata uveli geopolitičke rizike u svjetsku ekonomiju i međunarodne finansije.
Izveštaj o inflaciji Narodne banke Srbije – Lepi nokti, lepo stoje
Narodna banka Srbije (NBS) teži da ukupnu inflaciju zadrži u intervalu od 3% ± 1,5 procentnih poena. To je njen zakonski mandat, koji ostvaruje promenama referentne kamatne stope i regulisanjem likvidnosti bankarskog sistema.
Hrvatska ekonomija u EU – 13 godina poslije
Da li su ekonomski ciljevi zbog kojih je Hrvatska 2013. godine ušla u EU ostvareni i da li se Hrvatskoj isplatio ulazak u EU, moguće je odgovoriti, jer je od ulaska u EU prošlo 13 godina.
Ekonomija sankcija i društveni nemiri u Iranu – Valutna kriza
U sjeni nedavnih građanskih protesta u Iranu ostali su, nedovoljno razjašnjeni, osnovni uzroci ovog, čak i za iranske prilike, izuzetno ekstremnog ispoljavanja nezadovoljstva društvenim poretkom koji je uspostavljen nakon iranske revolucije 1979. godine.
WTI, Brent i Dubai – Višak zaliha
Tokom oktobra ove godine u jednom trenutku se činilo da će sankcije Rusiji i oštećenje njenih rafinerijskih kapaciteta imati potencijal da poremete svjetsko tržište nafte, ali ono je ostalo vrlo otporno na poremećaje u poslovanju jednog od najvećih svjetskih proizvođača sirove nafte.
Energenti i ekonomija – Holandska bolest
Paradoksalno, dobre ekonomske vijesti, poput otkrića velikih zaliha energenata, mogu zemlju koja je iznenada otkrila da je bogata mineralnim resursima staviti, samo nekoliko godina nakon što je pronašla novi bogati izvor prihoda, u mnogo teži ekonomski položaj nego kada je funkcionisala bez tih resursa.
Zemlje izvoznice nafte – OPEC i OPEC+
Zemlje OPEC-a, u saradnji s ostalim izvoznicima nafte (OPEC+), imaju moć da preko dogovora o količini sirove nafte koju planiraju staviti na raspolaganje tržištu, utiču direktno na cijenu ove robe, a indirektno i na cijenu naftnih derivata, te na kraju i na globalnu i nacionalnu stopu inflacije.
Kratka istorija cene nafte – Promene u ponudi i tražnji
Analiza cene nafte u dužem vremenskom periodu otkriva njenu snažnu povezanost sa ekonomskim kretanjima, razvojem tehnologije i ponašanjem glavnih tržišnih aktera.
Bosansko i evropsko tržište električne energije – Paralelna stvarnost
U kontekstu socijalne ekonomske politike koju oba bosanska entiteta provode u elektroenergetskom sektoru razlika između unutrašnjeg i vanjskog tržišta električne energije nije dovoljno istaknuta, pa je malo ko svjestan stepena žrtvovane rentabilnosti koju ovaj sektor podnosi na oltar očuvanja društvenog mira.
Izvoz električne energije – Izvezi ili umri
Parola “izvezi ili umri” nastala je u zemljama u razvoju, koje su svojim ekonomskim politikama težile povećanju izvoza kao glavnom sredstvu za ostvarivanje što viših stopa ekonomskog rasta i za ubrzanje ekonomskog razvoja.
Nužnost dekarbonizacije bosanske ekonomije – I krave će uskoro postati sporne
Državama nastalim na području bivše Jugoslavije Zapadna Evropa je prvo “preporučivala” demokratiju, a uporedo sa njenim uvođenjem započeli su ratovi između naroda koji se razlikuju malo više od rođenog brata i rođene sestre (tzv. kompleks malih razlika među licima koji su rodbina u prvom koljenu je često uzrok velikih nesporazuma i omraza).
Zelena ekonomija u proizvodnji električne energije – Očigledni napredak
Cilj zelene ekonomije (green economy) je ostvarivanje ekonomskog rast i privrednog razvoj na način koji smanjuje ekološke rizike i degradaciju čovjekove okoline, te vodi računa o očuvanju prirodnih resursa.
Neto proizvodnja u bosanskim elektranama – Potrošnja za proizvodnju
Energetski bilans Bosne i Hercegovine se od 2017.godine stalno pogoršava i na osnovu podataka o proizvodnji električne energije za prvih devet mjeseci prošle godine, 2024. će najvjerovatnije biti godina sa najnižom proizvodnjom električne energije, zaključak je našeg posljednjeg teksta na ovu temu.
Proizvodnja električne energije u Bosni i Hercegovini – Najgora u zadnjih osam godina?
U krajiškom djelu Srpske, a i u cijeloj Srpskoj, je trenutno glavna društvena tema predložena izmjena Zakona o budžetskom sistemu kojim bi se gradovima sa populacijom iznad 100.000 stanovnika smanjili prihodi i isti preusmjerili ka manje razvijenim opštinama.
Cena industrijske struje – Bosanska nafta
Zavisno od raspoloživosti električne energije, željene profitabilnosti elektroenergetskog sektora, odnosu ekonomske politike prema industrijskim potrošačima i životnom standardu građana, a polazeći i od strukture i regulacije tržišta električne energije, promene u cenama električne energije namenjene pravnim licima su se u nekoliko zadnjih godina razlikovale od zemlje do zemlje.
Cena jednog kilovat-časa – Ubedljivo na začelju
Jedan bosanski entitet je dobio dozvolu da od početaka avgusta poveća cenu električne energije za 10%, a u drugom entitetu predstavnici Elektroprivrede Republike Srpske traže rast cena od 20%.
Profitabilnost banaka – Tržište ne pamti
Gotovo neprekidno, od oktobra 2008. do juna 2022.godine, Evropska centralna banka (ECB) je spuštala svoje referentne kamatne stope, a u jednom dugačkom, osmogodišnjem, periodu (jun 2014 – jun 2022) one su bile čak i negativne.
Cjena benzina i sabijenog prirodnog gasa (CNG) u Sjedinjenim Američkim Državama – Znatna ušteda
Najčešća goriva za pogon automobilskih motora su derivati nafte, ali kao što je opštepoznato u većini zemalja se aktivno radi na razvijanju alternativa ovim standardim pogonskim sredstvima automobilskih motora.