Iz ukupnog prihoda, po odbitku različitih kategorija troškova, akcionarska društva, iz zarade (eng. earnings), isplaćuju dividendu svojim vlasnicima – akcionarima.
Zaradu akcionarskog društva ne predstavlja samo krajnja neto dobit društva, već i ukupan prihod prije odbitka određenih kategorija troškova, čime se prati uticaj bitnih troškova (kamate, oporezivanja, depresijacije i amortizacije), koji mogu značajno varirati, na zaradu.
Na ovaj način se osigurava uporedivost zarada društava koja su izložena različitim kamatnim troškovima, koja funkcionišu pod različitim poreskim opterećenjima i pod različitim uslovima amortizacije i depresijacije osnovnih sredstava koje koriste.
Prvi takav pokazatelj zarade koji ne isključuje apsolutno sve troškove kojima se društvo izlaže je zarada prije troškova kamate, poreza, depresijacije i amortizacije – EBITDA (earnings before interest, taxation, depreciation, amortization); izračunava se kao količnik razlike između ukupnih prihoda i pobrojanih troškova, i ukupnih prihoda.
Pošto se EBITDA izražava u procentima od ukupnog prihoda, označava se i kao EBITDA marža (EBITDA margin).
U grupi preduzeća iz telekomunikacione djelatnosti koju pratimo, vrijednost EBITDA marže ispoljava veliko odstupanje i ostavlja Mtelu a.d. Banjaluka veliku prednost u odnosu na njegove konkurente sa telekomunikacionog tržišta Evropske unije.
EBITDA marža u preduzećima iz telekomunikacione djelatnosti
Izvor: www.blberza.com i www.investing.com (Obrada Bife.ba).
Profitabilnost, ili bolje rečeno zarađivačka sposobnost, Mtela je u stalnom porastu i bez premca u odnosu na tržište Evropske unije, sa zadnjom EBITDA maržom od 53,6% u 2024. godini.
Ako se zanemare kamatni troškovi, troškovi amortizacije i depresijacije, te obaveze po osnovu poreza na bruto dobit, zarada Mtela je veća od 50% ukupnih prihoda, a u Evropskoj uniji EBITDA marža se kreće na nivou od oko trećine.
EBITDA mjeri snagu Mtela, tj. njenu sposobnost da stvori prihode prodajom svojih proizvoda ili usluga prije nego što plati bankarske obaveze, obaveze prema državi i troškove fiksne imovine.
S obzirom da isključuje uticaj različitih računovodstvenih i finansijskih tretmana na zaradu, posebno u pogledu različitog obračuna troškova amortizacije i depresijacije, te njihove veličine, EBITDA marža daje vrlo čistu sliku o poslovanju Mtela sa aspekta ukupnih prihoda i zarade, te u okviru tzv. peer analize (peer – vršnjak, jednak, srodan) demonstrira superiornost Mtela u odnosu na srodna preduzeća.
Visoka EBITDA marža je direktni garant redovne isplate dividende i indirektni zaštitnik likvidnosti tržišta akcija Mtela a.d. Banjaluka.
Pošto je Mtel prodao jedan dio telekomunikacione infrastrukture, u narednoj objavi o profitabilnosti društava iz telekomunikacione djelatnosti ispitaćemo uticaj troškova amortizacije i depresijacije na njegovu profitabilnost i napraviti ponovo mini peer analizu.
PORICANJE ODGOVORNOSTI
Analize finansijskog tržišta i/ili pojedinačnih hartija od vrijednosti (akcija, trezorskih zapisa, obveznica) na Bife.ba ne predstavljaju na bilo koji način prijedlog za kupovinu ili prodaju hartija od vrijednosti. Analize ove vrste su samo lični stavovi autora, a ne investiciono savjetovanje ili privatno bankarstvo.
