Prije većih akvizicija tržišni udio Mtela a.d. Banjaluka bio je vrlo skroman: oko 90 hiljada korisnika fiksnog interneta (sa tržišnim udjelom između 25% i 30%) i ispod 25 hiljada TV korisnika.
Politika intenzivnih i agresivnih akvizicija, koja se provodi od 2009. godine, bitno je poboljšala položaj Mtela na tržištu Republike Srpske, učinila ga tržišnim liderom, a u pojedinim tržišnim segmentima na nivou cijele Bosne i Hercegovine tržišni udio se kreće oko 50%.
Najveći skok broja korisnika usluga Mtel je imao u vrijeme akvizicije Blicnet-a, Telrad-a i Elta-Kabela (2009–2011), kada je broj korisnika fiksnog interneta značajno porastao.
Dalje akvizicije, posebno kupovina Logosoft d.o.o. Sarajevo (širokopojasni internet, IPTV, data centri, B2B), 65% udjela u 2014. godini i dodatnih 35% u 2017. godini, predstavljaju proboj Mtela na tržište Federacije Bosne i Hercegovine, povećavaju broj korisnika Mtel-ovih usluga i omogućavaju stratešku, geografsku diverzifikaciju poslovanja.
Procjenjuje se da je samo ova akvizicija, koja nije greenfield investicija, postojećem broju korisnika Mtel-ovih usluga dodala oko 70.000 novih korisnika.
Kupovina preduzeća Financ d.o.o. Banjaluka, koje se bavi platnim uslugama i distribucijom dopuna, doprinijela je kontroli prodajne i naplatne infrastrukture.
Zajedničko ulaganje u Mtel d.o.o. Podgorica (partner je Telekom Srbija) označilo je izlazak van tržišta Bosne i Hercegovine i ukazalo na težnju ka regionalnoj ekspanziji i diverzifikaciji poslovanja izvan matične države.
Investicija u Mtel Global d.o.o. Beograd predstavljala je ulaganje u međunarodne telekomunikacije, podršku roamingu i dijaspori, dok je zadnja investicija — potpuno preuzimanje TRION TEL d.o.o. Banjaluka — karakterisana kao taktičko jačanje lokalne infrastrukture, s obzirom na to da se radi o internet provajderu, što spada u core business Mtela.
Sve ove akvizicije (ali i prodaja Sky Towers Infrastructure d.o.o.) su uvećale bilansnu sumu Mtela, te se zbog rasta tržišnog udjela očekivao dalji, barem proporcionalan rast poslovnih prihoda, odnosno prihoda od prodaje roba i usluga? Međutim, prema nekonsolidovanim izvještajima Mtela, taj rast nije na nivou očekivanog — on postoji, on je visok, ali nije proporcionalan rastu aktive.
Od 2020. godine do 2025. godine (septembar u odnosu na septembar) neto aktiva ovog akcionarskog društva porasla je za više od polovine, za 54%, ali poslovni prihodi nisu pratili taj rast (17%). To nije loša vijest za investitore, jer se prodaja roba i usluga kupljenih preduzeća evidentira u njihovim bilansima, a ne u nekonsolidovanom finansijskom izvještaju Mtela.
Poslovni prihodi Mtela i bilansna suma
(septembar 2020 – septembar 2025, nekonsolidovani finansijski izvještaji)
Izvor: Nekonsolidovani finansijski izvještaji Mtela a.d. Banjaluka (Obrada Bife.ba)
U ovom periodu neto aktiva Mtela porasla je za skoro 600 miliona KM, a poslovni prihodi za oko 54 miliona KM — očigledan dokaz ogromnog, još uvijek neiskorištenog potencijala koji aktiva Mtela ima, ali koji još uvijek nije realizovan.
Rast tržišnog udjela kroz akvizicije vidljiv je u bilansima kupljenih preduzeća i u konsolidovanom finansijskom izvještaju Mtela, ali još uvijek nije dovoljno vidljiv u nekonsolidovanom izvještaju Mtela — zašto?
U septembru 2018. godine finansijski prihodi Mtela od povezanih pravnih lica iznosili su 27 KM, prihodi od učešća u dobitku zajedničkih ulaganja bili su nula KM, dok je u septembru 2025. godine apsolutno povećanje finansijskih prihoda evidentno (3 miliona KM), a na poziciji „ostali prihodi“ pojavio se prihod od dividende u iznosu od 1 milion KM (drugu godinu zaredom).
Mtel a.d. Banjaluka je počeo ubirati plodove svojih direktnih investicija. To čini postepeno, u želji da diverzifikuje svoje prihode, ali istovremeno i u namjeri da ne postavi suviše teške finansijske zahtjeve pred preduzeća koja ima u vlasništvu.
Dividenda akcionarima Mtela isplaćuje se na osnovu bilansa stanja i bilansa uspjeha iz nekonsolidovanog izvještaja Mtela, ali njena visina zavisi i od uspješnosti poslovanja ostalih firmi u konglomeratu na čijem je čelu Mtel, kao i od poslovne politike Mtela u odnosu na željeni nivo prihoda iz dobiti povezanih preduzeća.
Rentabilnost ovih preduzeća može se, djelimično, iščitati iz konsolidovanog bilansa Mtela, koji je rijetko predmet javne analize, a kojem ćemo se posvetiti u narednim tekstovima.
PORICANJE ODGOVORNOSTI
Analize finansijskog tržišta i,ili pojedinačnih hartija od vrijednosti (akcija, trezorskih zapisa, obveznica) na Bife.ba, ne predstavljaju na bilo koji način prijedlog za kupovinu ili prodaju hartija od vrijednosti. Analize ove vrste su samo lični stavovi autora, a ne investiciono savjetovanje ili privatno bankarstvo.
