U nekoliko navrata Srbiji je, da bi se izbegle sankcije Naftnoj industriji Srbije (NIS), sa američke strane nuđeno da nacionalizuje NIS, ili da se barem usmeno obaveže da će izvršiti nacionalizaciju (i samo to bi bilo dovoljno) — Srbija to nije prihvatila, privremeno izuzeće od sankcija (eng. sanctions waiver) je isteklo i američke sekundarne sankcije već počinju da razaraju poslovanje NIS-a u Bosni i Hercegovini.
Naftna industrija Srbije – Suviše velik i bitan
Svet finansija je za sistemski bitnu banku smislio nadimak too big to fail (suviše velika da bi propala). U realnom sektoru nijedna firma se ne označava na ovaj način, ali takva preduzeća u okviru nacionalnih privreda postoje — jedno od njih je Naftna industrija Srbije (NIS), koja predstavlja jedan od najvećih vertikalno integrisanih konglomerata u jugoistočnoj Evropi.
Prve bosanske sistemski bitne banke – Hazarderski nemoral
Za povjerioca banke najvažnije je poslovno zdravlje banke u kojoj drži, odnosno kojoj je pozajmio novac, ali institucija koja kontroliše poslovanje banaka, čiji je zadatak da obezbijedi stabilnost bankarskog sistema kao cjeline, uopšte ne razmišlja na takav, usko dužničko-povjerilački način svojstven pojedinim deponentima i štedišama.
Nove monetarne restrikcije Hrvatske narodne banke – Kontriranje ciklusu
U svojoj restriktivnoj monetarnoj politici, ili kvazimonetarnoj politici, kako smo je nazvali u prethodnom tekstu (Monetarna politika Hrvatske narodne banke – Kvazi), Hrvatska narodna banka (HNB) nije se zaustavila na ograničavanju kreditne aktivnosti banaka putem propisivanja maksimalnog odnosa između kredita i nekretnine koja se njime kupuje (loan to value, LTV) te odnosa između veličine anuiteta i zarade (debt service to income ratio).
Monetarna politika Hrvatske narodne banke – Kvazi
Prihvaćanjem eura Hrvatska je glavne instrumente monetarne politike predala u ruke Europske središnje banke (ECB); ECB određuje sve ključne kamatne stope u europodručju, donosi programe kupnje obveznica javnog i privatnog sektora te odlučuje o opsegu, vrsti i trajanju monetarnih intervencija.
Kapital u bosanskim bankama i kreditni rizik dužničkih hartija od vrednosti vlada entiteta – Bezrizični tretman
U vezi projektovanog smanjenja stope adekvatnosti kapitala banaka sa sedištem u Republici Srpskoj (od 31.12.2026. godine minimalni regulatorni kapital će biti smanjen sa 12% na 10% rizične aktive), povezano sa posledicima koje ove izmene imaju na poslovanje banaka (videti prethodni tekst “Izmene kapitalnih zahteva u Republici Srpskoj – Posledice”), trebalo je možda više računa voditi i o razlikama u strukturi bilansa banaka s jedne strane i načina na koji se izračunava rizična aktiva banaka, tj. adekvatnost kapitala, sa druge strane.
Poreski tretman dividende – Vlasnici besanih noći
Uvijek kada se povede rasprava o izmjenama u poreskoj politici Republike Srpske, jedno od glavnih tema postane oporezivanje dividende, ali ne i drugih sličnih prihoda od ulaganja u kapital i ostalih novčanih uloga.
Izmene kapitalnih zahteva u Republici Srpskoj – Posledice
Sa aspekta odnosa prema kapitalu, banke sa sedištem u dva bosanska entiteta funkcionisale su kao sijamski blizanci, a izmene entitetskih zakona o bankama sprovedene tokom ove godine kao da nagoveštavaju da će u ovom bitnom delu bankarskog poslovanja doći do promena?
Stopa kapitala u bosanskim bankama – Za svaki slučaj
Određivanje kapitalizovanosti banke, ili bankarskog sektora, na bazi odnosa između nekog, prema zahtevima regulatora usklađenog kapitala (CET, Tier 1, regulatorni kapital) i rizične aktive banaka, tj. aktive koja je usklađena sa rizicima, nije jedini način merenja sposobnosti banke da preuzme na sebe (na kapital) gubitke u poslovanju i da zaštiti sredstva poverilaca (deponenata i kreditora).
Uzroci rast profitabilnosti banaka u Srbiji – Formula uspeha
Veliki rast profitabilnosti bankarskog sektora Srbije usko je povezan sa veličinom kapitala kojim on raspolaže, odnosno sa stanjem kapitala (equity) u bilansima banaka.
Regulacija kapitala u bankama – CAR
Određivanje adekvatnosti kapitala – davanje odgovora na pitanje da li je postojeći kapital banke adekvatan/prikladan preuzetim rizicima u bankarskom poslovanju je „kičma“ regulacije banaka i bankarskog sektora, jer je to osnovna garancija otpornosti banke na neočekivane gubitke i garant stabilnosti bankarskog sektora.
Odluka Evropske centralne banke – Vatrogasni aparat
Poslednji sastanak upravnog odbora Evropske centralne banke posvećen monetarnoj politici održan je pre nekoliko dana, 11. septembra.
Tržište i knjigovodstvo – Sve bi bilo drugačije
Knjigovodstvo kompanije ne mora nužno dati potpuno tačnu knjigovodstvenu vrednost kapitala, tj. neto imovine koja se dobija kada se od imovine firme oduzmu obaveze, jer postoje nepreciznosti u vrednovanju obe strane bilansa.
Prošla i očekivana zarada po akciji – Prilika za ulaganje
Zbog svoje jednostavnost i lake interpretacije Price/Earnings racio (P/E racio) jedan je od najčešće korištenih pokazatelja u vrednovanju akcija – on pokazuje za koliko godina će ulaganje u akciju biti, u novčanoj formi, vraćeno investitoru, pod uslovom da akcionarsko društvo isplaćuje svu ostvarenu neto dobit akcionarima.
ETF-ovi, najpopularniji investicioni proizvodi – klađenje na cijelo svjetsko finansijsko tržište
ETF, ili Exchange Traded Fund, predstavlja investicioni fond kojim se trguje na berzi kao da je riječ o običnoj akciji nekog emitenta, sa osnovnom idejom (koja se razlikuje od ulaganja u akcije jednog emitenta) da prati performanse određenog berzanskog indeksa tržišta akcija ili grupe potpuno različitih hartija od vrijednosti.
Simpozij u Jackson Holeu, ili kako je Europa pobijedila inflaciju – preko leđa radnika
Svake godine krajem kolovoza američka središnja banka – FED, odnosno njen ogranak Federal Reserve Bank of Kansas City – organizira simpozij o ekonomskoj politici u Jackson Holeu (Jackson Hole Economic Symposium).
Šta američko tržište akcija ima, a evropsko nema ? – Trump put
Donald Trump je 2. aprila (“Liberation Day”) najavio univerzalnu 10 % osnovnu carinu na sve uvoze (osim Kanade i Meksika), uz recipročne carine za oko 60 država, uključujući članice EU, Kinu itd. Carinski šok je zatresao sva velika svetska finansijska tržišta.
Novi inflacioni talas? – Brigo moja pređi na drugoga
Evrozona kao valutno područje kojim vlada evro, proglasila je pobedu nad inflacijom, ona je već mesecima izuzetno niska, a u julu je bila 2% – na vrhuncu inflacionog talasa (u oktobru 2022) stopa inflacije merenа potrošačkim cenama bila je 10,6%.
Cijena akcija Rheinmetall AG i militarizacija Evrope – Backlog
Do prije par godina ni većina onih koji se bave geopolitikom nije predviđala, a ni naslućivala, da će se militarizacija Evrope odigrati tako brzo i tako intenzivno – zaboravljena je jedna od glavnih pouka istorije evropskog kontinenta: “Mir u Evropi zavisi od odnosa Njemačke i Rusije”.
Rata u Ukrajini i očekivanja investitora – Nekom rat, nekom brat
Ekspanzija vojne industrije sa obe strane Atlantika, uzrokovana ubrzanim naoružavanjem Ukrajine, Evrope, Amerike i Izraela, i s tim u vezi veliki rast cijena akcija ovih akcionarskih društava otkriva u grubim crtama zanimljiv način razmišljanja investitora o ratovima koji se vode, njihovom trajanju i eventualnim ishodima.